Donald Trampın hakimiyyətdən gedişi dünya siyasətinin üzünü dəyişdirəcək. İqlim böhranı və COVID-19 virusuna qarşı aparılan tədbirlər bütün xalqlara öz təsirini göstərəcək. Bir çoxları isə daha çox çətinliklərlə üzləşəcəklər.
Baş verən hadisələr ətrafında müşahidə aparan müxtəlif siyasətçilər qarşıdakı 12 ayı araşdırarakən bu qənaətə gəliblər ki, 2021-ci ilin başlanğıcında dünyanı qorxu və ümid müşayiət edəcək. Belə ki, keçən il elm adamları bu vaxta qədər mövcud olmayan bir xəstəlik üzərində müşahidə apararaq, bir neçə peyvənd hazırladılar. Lakin ABŞ və İngiltərə daxil olmaqla bir çox ölkələr hələ də pandemiyanın ən kritik–ölümcül dövründə büdrəməkdədirlər.
Aylar keçsə də COVID-19-un hətta ən zəngin ölkələrdə belə təsiri keçməyəcək. İngiltərə peyvəndin istifadəsini təsdiqləyən ilk ölkə olaraq geniş tədarükə başlasa da, Boris Consonun ən tezi Pasxaya qədər həyatın normal hala qayıdacağı təklifini nikbin xəbər kimi qəbul etmək olar. Digər ölkələr, əsasən də cənub ölkələrinin peyvəndi almağı uzun zaman çəkəcək. COVID-19-un hər yerdə çökdürdüyü iqtisadiyyat hər bir ölkədə çox çətinliklə bərpa olunacaq.
Koronavirusu sürətlə nəzarətə alan və dirçəlməyə başlayan Çinin ötən ilin dekabr ayının sonundan Avropa ilə apardığı ticarət sövdələşməsi iqtisadiyyatın qlobal investorlar üçün nə qədər cəlbedici olduğunu göstərdi. Ancaq COVID-19-un mənşəyi ilə bağlı müstəqil beynəlxalq araşdırmaya icazə verməkdən açıqca çəkindiyinə görə hələ də Çinə qarşı bir çox ölkələrdə inciklik var. Lakin xəstəlik tamamilə bitəndə artıq dünya digər illərdə olduğu kimi, ciddi problemlərlə üz-üzə qalacaq. Buna hadisələrdən ən aktualı, daha dəqiq siyasətçilərin dili ilə desək, iqlim böhranını misal göstərmək olar. Meşə yanğınları və ekstremal hava şəraiti bütün fikirləri yenə qlobal istiləşməyə yönəldəcək.
Noyabr ayında Qlazqoda dünya liderləri əsas zirvə görüşü üçün bir araya gələcəklər. Pandemiya səbəbindən təxirə salınan görüş mühüm qərarların qəbulu üçün olduqca vacib hesab olunur.
ABŞ-ın yeni seçilən Prezidenti Co Baydenin ilk qərarı COVID-19-u məğlub etmək adı altında başlayacağı kampaniya olacaq. Siyasətçilər bu qərarın Bayden üçün uğurlu olacağını güman edirlər. Donald Trampın təcavüzkar “Amerika Birincisi” layihəsi onu beynəlxalq öhdəliklərdən çəkildiyini və NATO kimi çoxtərəfli qurumlara hücum etdikdən sonra Bayden ölkəsinin xaricdəki nüfuzunu necə bərpa edəcəyini də düşünməlidir. Trampın dövründə sürətlə pisləşən Pekin ilə əlaqələrin də xüsusi diqqət mərkəzində olacağı ehtimal edilir.
theguardian.com saytının materialları əsasında hazırladı:
Leyla Şıxəli-Bayramlı, “İki sahil”