Dünyada istixana qazlarının gizli mənbələrini izləmək və məhv etmək - onların planetə zərər vermələrini dayandırmaq üçün çalışan insan qrupları var.

Soyudulmada istifadə olunan bəzi qazlar, karbon qazından dəfələrlə çox qlobal istiləşmə potensialına malikdir.

Guatemala şəhərinin kənarında, Angel Toledo metal, plastik və şüşə emal edən bir tullantı zərərsizləşdirmə şirkətinə rəhbərlik edir.

Son üç ildə isə iqlim dəyişikliyinə səbəb olan soyuducu qazlarla da məşğul olmağa başlayıb. Soyuducu kimi ev alətlərindən çıxan qazları soyuducu bərpa maşınlarına əlavə edir.

Daha sonra dolduqdan sonra məhv edilməsi üçün götürülən nəhəng bir baka köçürülürlər.

Bu, Angelin dünyanı xilas etməyə kömək etdiyinin sübutudur. "Özümü qane olmuş hiss edirəm" deyir: "16 ildir bu zavodda plastik, şüşə və digər tullantılarla işləyirəm, amma son üç ildə soyuducu maddələr üzərində işləyirəm. Ətrafdakılara kömək etmək bir xəyal kimi hiss etdirir. Bu qazların atmosferə çatmasının qarşısını almaq. Bu iş sayəsində planetə kömək edə bilmək çox xoş bir şeydir. Mənim üçün çox vacibdir. Ancaq hər kəs soyuducu bidonları və ya soyuducuları düzgün şəkildə atmır. Təəssüf ki, gördüyünüz bir çox şey və qarşılaşdığımız ən böyük çətinliklərdən biri ümumi tətbiqetməni dəyişdirmək məcburiyyətidir. Küçədəki balonları görürsünüz.Avadanlıqlar və ya silindrlər ilə işlədikləri zaman qazları havalandırırlar və bu qazlar atmosferə gedir."

Angel bu qazların planetə zərər verməsini dayandırmaq üçün çalışan insanlar zəncirinin bir hissəsidir. İqlim balanslamaq üçün maliyyələşdirilən bir şirkət olan Tradewater-dən gələn komandalar, dünyada qazları tapmaq, təhlükəsizləşdirmək və məhv etmək yollarını tapmaq üçün hökumətlər, özəl şirkətlər və insanlarla danışıqlar aparır.

Sahibindən və yerli hakimiyyət orqanlarından razılıq aldıqdan sonra onları təhlükəsiz şəkildə atılacağı bir yerə aparırlar.

Bu komandaları zarafatyana "kabus ovçuları" adlandırırlar, çünki onlar da filmdəki (Ghostbusters) həmkarlarının problemli kabusları topladıqları və geniş "saxlama qurğusu"nda saxladıqları kimi edirlər. İqlimə zərər vermədən öncə onlar bu zərərli qazları izləyir, ələ keçirir və yox edirlər. Bəzən "soyuq ovçular" olaraq da bilinirlər.

Demək olar ki, bütün soyuducular və kondisioner bölmələri içindəki soyuqluğu və ya istiliyi ötürmək üçün qazdan istifadə edirlər. Bu qaz əla bir ayırıcıdır - soyuducuda əlverişlidir, amma atmosferdə yox.

Mənbə: https://www.bbc.com/news/science-environment-56758056

Fuad Həsənov, 

BSU-nun IV kurs tələbəsi