Mobil telefonlar karantin kimi çətin şəraitdə yaxınlarınızla əlaqə saxlamaq üçün əladır. Hazırda isə artıq özünüzün də xəstə olub-olmadığınızı müəyyən etmək üçün mobil cihazınıza müraciət edə bilərsiniz. Süni intellektə (AI) əsaslanaraq təkcə səsinizin tonundan COVID-19-a yoluxub-yoluxmadığınızı etibarlı şəkildə müəyyən edə biləcək mobil telefon proqramı hazırlanıb.
Tədqiqatçılar bunun dəqiq nəticə verəcəyinə ümid edirlər. Çünki virus adətən yuxarı tənəffüs yollarına və səs tellərinə toxunur və bu da ilk olaraq səsinizin tonunu dəyişir.
“Üstəlik, asimptomatik insanlarda COVID-19-un aşkarlanmasına gəldikdə, yaxma testləri daha az etibarlıdır”,-deyə Hollandiyanın Maastrixt Universitetinin Məlumat Elmləri İnstitutunun tədqiqatçısı Vafaa Aljbavi tənəffüs mütəxəssislərinin konqresində bildirib. "Bu ümidverici nəticələr sadə səs yazıları və dəqiq tənzimlənmiş süni intellekt alqoritmlərinin hansı xəstələrdə COVID-19 infeksiyası olduğunu müəyyən etməkdə yüksək dəqiqliyə nail ola biləcəyini göstərir”,-deyə mütəxəssis əlavə edib.
Testin işləməsi üçün proqram istifadəçilərindən öskürmə, dərindən nəfəs alma və ekranda qısa bir cümlə oxuma kimi bəzi qeydləri təqdim etmələri istənildi.
Nəticədə proqramın ümumi dəqiqliyi 89% təşkil edib. O, 89% hallarda müsbət halları, 83% isə mənfi halları düzgün müəyyən edib.
Bu, daha çox insanı yanlış olaraq mənfi təsnif edən yaxma testlərindən əhəmiyyətli dərəcədə daha faydalı ola bilər. Çünki bir çoxları səhv nəticəyə əsasən virusu daha da yaymağa davam edir, yalançı olaraq sağlam olduqlarını düşünürlər.
“Tətbiq xüsusilə yoxsul ölkələrdə və ya yüksək dəqiqlikli, lakin daha bahalı PCR testlərinin aparılmasının çətin olduğu yerlərdə faydalı ola bilər”,-deyə komanda tədqiqatlarını təsdiqləmək üçün daha geniş miqyaslı tədqiqatlara ehtiyac olduğuu vurğulayıb.
Maastrixt Universiteti Tibb Mərkəzinin pulmonoloqu Sami Simons və Məlumat Elmləri İnstitutundan Visara Urovinin rəhbərlik etdiyi qrup Kembric Universiteti tərəfindən idarə olunan izdiham proqramı tərəfindən təmin edilən səs yazılarından istifadə edib. Onlar 4352 sağlam və xəstə iştirakçıdan 893 audio nümunəni qiymətləndirmək üçün Mel-spektroqram analizindən istifadə ediblər. Onlardan 308-də COVID-19 müsbət çıxıb. Təhlil zamanı yüksəklik, güc və variasiya kimi səs xüsusiyyətləri ölçülüb.
Nubar Süleymanova, “İki sahil”
