Hər bir ölkədə, bildiyiniz kimi, müəyyən qaydalar, adət-ənənələr, adətlər var. Fərqli xalqların mentalitetindəki fərqə baxmayaraq, protokol qaydaları çox da əhəmiyyətli olmayan bəzi detallar istisna olmaqla, əsasən eynidir. Ancaq yapon monarxiyası çox xüsusidir və burada ümumi qəbul edilmiş qaydalarla yanaşı, xüsusi qaydalara da əməl edilməlidir.
Hədiyyə qəbul edilmir
Monarxiya dövlətlərində kral və kraliça səfirlərdən və ya digər ölkələrdən olan həmkarlarından hədiyyələri məmnuniyyətlə qəbul edirlər. Əksər hallarda bu, əksinə yaxşı ənənə hesab olunur. Lakin Yaponiyada imperator ailəsinin üzvlərinin Seymdən icazə almadan hədiyyə qəbul etmək və ya vermək hüququ yoxdur. Bu qayda Yaponiya konstitusiyasında təsbit olunub və heç kimin onu pozmağa haqqı yoxdur.
İş qadağası
İstisnasız olaraq, imperator ailəsinin bütün üzvlərinə işləmək qəti qadağandır. İstisna xeyriyyə təşkilatlarında təmənnasız işdir və bir qayda ilə tənzimlənir. Hətta heç bir gəlir olmadan işləmək üçün əvvəlcə imperatordan xüsusi icazə almalısan.
Yalnız kişilər imperator ola bilər
Hələ 1947-ci ildə qəbul edilmiş imperator evi haqqında qanunda deyilir ki, yalnız kişi varis imperator ola bilər, yəni atasının ölümündən sonra onun böyük oğlu taxta çıxmalıdır. İndiki imperator Naruhitonun oğlu yoxdur, onun yeganə övladı şahzadə Aykodur. Bununla bağlı bir neçə il əvvəl baş nazir Juniçiro Koizumi parlament vasitəsilə təkcə kişilərin deyil, həm də qadınların taxt-taca varis olmasına imkan verən qanunu qəbul etməyə çalışdı, lakin o zaman hakimiyyətə gələn Liberal Demokrat Partiyası və yeni baş nazir Şinzo Abe belə bir perspektivdən qəti şəkildə imtina etdi.
Bu gün taxtın varisi imperator Fumihitonun gələcəkdə monarx ola biləcək Hisahito adlı oğlu olan kiçik qardaşıdır. Yeri gəlmişkən, əvvəllər Yaponiya taxtında səkkiz imperatriça əyləşirdi, lakin 1889-cu ildə yeni konstitusiya qəbul edildi və həmin vaxtdan qadınların artıq taxtda oturmaq hüququ yoxdur.
Uçot və nəzarət
Yaponiya imperatorunun nə əmlakı, nə də şəxsi vəsaiti var. Dövlət hər il şəxsi xərcləri üçün ona 300 milyon yen ayırır, lakin monarx onun bütün xərclərini hesablamalıdır. Bütün daşınmaz əmlak, o cümlədən bağ evləri dövlətə məxsusdur. Kifayət qədər sərt məhdudiyyətlərə baxmayaraq, nə Naruhito, nə də uzun illər ölkəyə rəhbərlik edən atası heç vaxt şikayət etməyiblər. Ancaq imperator ailəsinin üzvlərinin təmkinliliyi və yaxınlığı haqqında əsl əfsanələr tərtib edilə bilər. Narazılıqlar olsa belə, heç biri bunu bütün dünyaya bəyan etmir.
Sevgi üçün evlənirlər, amma imtiyaz yoxdur
Görünür, Yaponiya imperator ailəsində cinsi ayrı-seçkilik var. Ən azı, indiki imperator Naruhitonun atası kimi bir vaxtlar sadə insanlarla evləndiyi və titulunu qoruduğu dəqiq məlumdur. Ancaq zərif cinsin nümayəndəsi öz dairəsindən olmayan bir şəxslə evlənmək qərarına gəlsə, o, ilk növbədə tituldan və Xrizantema taxtına aid olan bütün imtiyazlardan imtina etməlidir. Bu vəziyyət vaxtaşırı qadınların imperator ailəsindəki dözülməz mövqeyi ilə bağlı şayiələrə səbəb olur, lakin onları təsdiqləmək və ya təkzib etmək mümkün deyil, çünki monarxlar ailəsindən heç kim uyğun olmayan müsahibələr vermir.
Siyasət yoxdur
Yaponiya imperator ailəsinin üzvlərindən heç birinin hər hansı siyasi qiymət vermək, partiyalara qoşulmaq, seçkilərdə iştirak etmək və ya səsvermədə iştirak etmək hüququ yoxdur. Bu qayda Yaponiya konstitusiyasında təsbit olunub və ona ciddi əməl olunur.
Soyadsız həyat
Avropa monarxiyalarından fərqli olaraq, imperator ailəsinin üzvlərinin ümumi soyadı yoxdur. Hər yerdə onlar yalnız seçilmiş adlarla çağırılır. Rəvayətə görə, Yaponiyanın bütün imperatorları Şinto tanrısı Amaterasunun nəslindəndir. Yeri gəlmişkən, buna görə də Günəşin doğduğu ölkədə imperiya sülaləsini devirmək cəhdləri heç vaxt olmayıb. İlahi mənşəyi taxt-taca rəqiblərin və buna uyğun olaraq müdaxilələrin olmamasını təmin edir.
Nubar Süleymanova, “İki sahil”
