Azərbaycanın görkəmli oftalmoloqu, akademik Zərifə Əliyeva tibb elminin inkişafında mühüm rol oynamış şəxsiyyətlərdən biridir. Onun həyatı, peşəkar fəaliyyəti və elmi nailiyyətləri Azərbaycan səhiyyəsi tarixində dərin iz buraxmışdır. Zərifə Əliyeva təkcə peşəkar həkim kimi deyil, həm də vicdanlı alim, müəllim və ictimai xadim kimi tanınır.

Zərifə Əliyeva 28 aprel 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. O, Azərbaycanın ilk qadın terapevtlərindən biri olan Leyla Əliyevanın ailəsində doğulmuş, hələ gənc yaşlarından elmə və təhsilə böyük maraq göstərmişdir. 1942-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna daxil olmuş və burada yüksək göstəricilərlə təhsil almışdır. O, oftalmologiya sahəsini seçərək bu sahədə dərin elmi tədqiqatlara başlamışdır.

Əliyevanın əsas tədqiqat sahəsi peşəkar göz xəstəliklərinin öyrənilməsi olmuşdur. O, gözün peşə patologiyasına dair bir sıra fundamental tədqiqatlar aparmış, xüsusilə zərərli istehsalat sahələrində çalışan insanların görmə orqanlarında baş verən dəyişiklikləri araşdırmışdır. Bu tədqiqatlar nəticəsində o, sənaye mühitində görmə qabiliyyətinin qorunması və peşə xəstəliklərinin qarşısının alınması üçün mühüm tövsiyələr vermişdir. Onun rəhbərliyi ilə bir çox müasir diaqnostik və müalicə üsulları işlənib hazırlanmışdır.

Zərifə Əliyevanın ən mühüm elmi işlərindən biri də "Zərərli kimyəvi maddələrin təsiri altında göz xəstəliklərinin profilaktikası" mövzusunda apardığı araşdırmalardır. O, bu sahədə bir çox dissertasiyalara rəhbərlik etmiş, elmi məqalələr və monoqrafiyalar yazmışdır. Onun əsərləri bir çox xarici ölkələrdə də nəşr olunmuş və maraqla qarşılanmışdır. Akademik Zərifə Əliyeva eyni zamanda tibb sahəsində çalışan bir çox gənc mütəxəssisin yetişməsinə yardım etmişdir.

Şəxsi keyfiyyətləri və irsi

Akademik ədalətli və insanpərvər həkim kimi də seçilirdi. Pasiyentlərinə qarşı səmimi münasibəti, diqqətli yanaşması onu insanlar arasında çox sevilən bir şəxsiyyətə çevirmişdi. Onun tibb elminə verdiyi töhfələr, oftalmologiyanın inkişafında oynadığı rol bu gün də yüksək qiymətləndirilir.

Zərifə Əliyeva 1985-ci ildə vəfat etmişdir. Onun xatirəsi bu gün də Azərbaycan xalqı tərəfindən hörmət və ehtiramla yad olunur. Həyat yoldaşı Heydər Əliyev və oğlu İlham Əliyev dəfələrlə onun tibb sahəsindəki xidmətlərini vurğulamış, Zərifə Əliyevanın adı müxtəlif tibb müəssisələrinə verilmişdir. Onun haqqında filmlər çəkilmiş, kitablar yazılmış, heykəllər ucaldılmışdır.

Zərifə Əliyevanın həyat və fəaliyyət yolu bir alim, bir həkim, bir ziyalı kimi gələcək nəsillərə örnəkdir. Onun oftalmologiya sahəsində qoyduğu elmi irs bu gün də tədqiqatçı alimlər və praktik həkimlər tərəfindən istifadə olunur.

Vüsalə Əliyeva,
Bakı şəhəri, Xətai rayonu 17 № orta məktəbin Tarix müəllimi