Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin məhz Xocalı şəhərində açılması Azərbaycan xalqının tarixində mühüm mənəvi və siyasi hadisələrdən biri kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu hadisə təkcə yeni bir xatirə məkanının yaradılması deyil, həm də uzun illər boyu gözlənilən tarixi ədalətin bərpasının, milli yaddaşın dirçəlişinin və xalqımızın əyilməz iradəsinin bariz ifadəsidir. Xocalı torpağında ucaldılan Memorial Kompleks faciə qurbanlarının əziz xatirəsinə göstərilən dərin ehtiram olmaqla yanaşı, xalqımızın keçdiyi ağrılı, lakin şərəfli mübarizə yolunun simvoluna çevrilmişdir.
1992-ci ilin fevral ayında baş verən Xocalı faciəsi Azərbaycan tarixinin ən dəhşətli və faciəvi səhifələrindən biri kimi yaddaşlara həkk olunmuşdur. Dinc əhaliyə qarşı törədilmiş bu kütləvi qətliam nəticəsində yüzlərlə günahsız insan həyatını itirmiş, yüzlərlə uşaq valideynlərini, ailələr isə öz doğmalarını itirmişdir. Minlərlə insan doğma yurdundan didərgin düşərək məcburi köçkün həyatı yaşamağa məhkum edilmişdir. Bu hadisə yalnız bir şəhərin deyil, bütövlükdə Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz iz buraxmış və illər boyu davam edən ədalət axtarışının əsas səbəblərindən birinə çevrilmişdir.
Uzun illər ərzində Xocalı şəhəri işğal altında qalmış, burada yaşayan insanların doğma torpaqlarına qayıtmaq arzusu gerçəkləşməmişdir. Lakin Azərbaycan dövləti və xalqı bu faciəni heç zaman unutmadı, onun beynəlxalq miqyasda tanıdılması istiqamətində ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyət həyata keçirdi. Bu istiqamətdə aparılan siyasi, hüquqi və diplomatik səylər nəticəsində Xocalı həqiqətləri dünya ictimaiyyətinə çatdırıldı.
Bu gün isə məhz Xocalıda Memorial Kompleksin açılması yalnız faciə qurbanlarının xatirəsinin əbədiləşdirilməsi deyil, həm də tarixi ədalətin gec də olsa bərpa olunduğunu nümayiş etdirən mühüm hadisədir. Bu addım bir daha sübut edir ki, Azərbaycan xalqı öz tarixini unutmur, şəhidlərinin xatirəsini daim uca tutur və milli dəyərlərinə sadiq qalaraq gələcəyə doğru inamla addımlayır.
Memorial Kompleksin Xocalı şəhərində ucaldılması həm də mənəvi baxımdan böyük rəmzi məna daşıyır. Çünki bu məkan yalnız keçmişin acı xatirələrinin yaşadıldığı yer deyil, eyni zamanda gələcək nəsillərə ünvanlanan bir mesajdır – azadlıq və müstəqillik böyük qurbanlar hesabına əldə olunur və onun qorunması hər bir vətəndaşın müqəddəs borcudur. Bu kompleks xalqımızın azadlıq uğrunda apardığı mübarizənin, şəhidlərimizin göstərdiyi misilsiz qəhrəmanlığın əbədi yaddaşı kimi gələcək nəsillərə ötürüləcəkdir.
Eyni zamanda Memorial Kompleks Azərbaycanın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün təmin olunması uğrunda canından keçmiş bütün şəhidlərimizin xatirəsinə ümummilli ehtiramın ifadəsidir. Bu məkan milli birliyin, həmrəyliyin və vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsi baxımından mühüm rol oynayır. Burada əbədiləşdirilən xatirələr xalqımızın keçmişinə olan hörmətini, bu gününə olan məsuliyyətini və gələcəyinə olan inamını özündə əks etdirir.
Xocalıda Memorial Kompleksin açılışı, eyni zamanda, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinin mənəvi tamamlanması kimi də qiymətləndirilə bilər. Bu, dağıdılmış şəhərin yenidən dirçəldilməsi ilə yanaşı, xalqımızın tarixi yaddaşının və ədalət hissinin də bərpası deməkdir. Xocalı şəhərində Memorial Kompleksin açılması yalnız bir abidənin istifadəyə verilməsi deyil, həm də ədalətin təntənəsi, tarixi həqiqətlərin təsdiqi və Azərbaycan xalqının mənəvi qələbəsinin rəmzidir. Bu müqəddəs məkan xalqımızın yaddaşında daim yaşayacaq, gələcək nəsillərə vətənpərvərlik ruhu aşılayaraq müstəqilliyimizin və azadlığımızın əbədi olacağına inamı daha da möhkəmləndirəcəkdir.
Ariz Məmmədov,
YAP-Xətai rayon təşkilatının fəalı
