Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il mayın 4-də “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısındakı proqram xarakterli çıxışı həm regionumuz, həm də beynəlxalq birlik üçün mühüm mesajlarla yadda qaldı. Dövlət başçısının videobağlantı vasitəsilə səsləndirdiyi fikirlər bir həqiqəti növbəti dəfə təsdiqlədi: Azərbaycan regionda sülhün və əməkdaşlığın əsas hərəkətverici qüvvəsidir.

Prezidentin çıxışında ən diqqətçəkən məqamlardan biri Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün artıq "kağız üzərində" deyil, gündəlik həyatda hiss edilməsidir. Ötən il Vaşinqtonda imzalanmış Birgə Bəyannamə və sülh sazişinin paraflanması ilə başlayan yeni dövr artıq iqtisadi dividend verir.

Doqquz aydır davam edən sülh şəraiti nəticəsində Azərbaycanın öz tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırması tarixi addımdır. Ermənistana Azərbaycan ərazisi vasitəsilə 28 min ton yükün çatdırılması, habelə 12 min ton neft məhsulunun (benzin və dizel) ixracı ticarət münasibətlərinin bərpasından xəbər verir. Bu, “sülhdə yaşamağı öyrənmək” prosesinin ən aydın göstəricisidir.

Ermənistanın 2028-ci ildə “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə görüşünün Azərbaycanda keçirilməsini dəstəkləməsi sülh prosesinin geri dönməz xarakter aldığını sübut edir. Azərbaycanın 2026-cı ildə analoji tədbirin Ermənistanda keçirilməsinə verdiyi dəstək və rəsmi İrəvanın buna qarşılıqlı cavabı regionda yeni bir etimad mühitinin yarandığını göstərir. Bu, “tarazlı yanaşma” prinsipinin qələbəsidir.

Lakin regionda sülh çiçəkləndiyi halda, bəzi Avropa təsisatlarının — xüsusilə Avropa Parlamenti və AŞPA-nın tutduğu mövqe təəssüf doğurur. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, sülh prosesinə dəstək vermək əvəzinə, bu qurumlar sabotaj və böhtan yolu ilə Azərbaycanı hədəfə alırlar. Azərbaycanın 2023-cü ildə separatçılığa son qoyaraq öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi — beynəlxalq hüququn tələbi olduğu halda — bu qurum tərəfindən sanksiyalarla qarşılanıb. Son 5 ildə Azərbaycan əleyhinə 14 yalan dolu qətnamə qəbul edən bu təsisat, daxili fundamental problemlərini (ksenofobiya, islamofobiya, evsizlik) həll etmək əvəzinə, "siyasi sifariş" icra etməklə məşğuldur.

Azərbaycan Milli Məclisinin mayın 1-də qəbul etdiyi qərar — Avropa Parlamenti ilə bütün əlaqələrin dayandırılması — suveren dövlətin öz ləyaqətini və haqlı mövqeyini qoruması naminə atılan zəruri addımdır. Biz heç kimin daxili işlərimizə müdaxilə etməsinə və sülh prosesini manipulyasiya etməsinə icazə verməyəcəyik.

Sülhün əyani nəticələri həm də kommunikasiyaların açılmasındadır. “Trampın Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu” (Zəngəzur dəhlizi kontekstində) Naxçıvanı Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birləşdirməklə yanaşı, Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətini artıracaq. Bu, təkcə iki ölkə üçün deyil, bütün Avrasiya üçün yeni iqtisadi nəfəsdir.

​Nəticə olaraq, Prezident İlham Əliyevin çıxışı bir daha nümayiş etdirdi ki, kənar qüvvələrin maneələrinə və bəzi Avropa bürokratlarının qərəzinə baxmayaraq, Azərbaycan sülh gündəliyinə sadiqdir. Biz regionda sülhü quran tərəfik və bu yolda iradəmiz sarsılmazdır.

Anar Məmmədov,

Mili Məclisin deputatı