Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv ölkələrin Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin Beşinci Toplantısının Bakıda keçirilməsi türk dövlətləri arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın gündəlikdəki mühüm məsələlərdən birinə çevrildiyini göstərir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev sentyabrın 17-də TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərini qəbul edərkən çıxışında təşkilatın qarşısında duran vəzifələrə, regional təhlükəsizliyə, enerji və nəqliyyat bağlantılarına, eləcə də beynəlxalq hüququn roluna diqqət çəkib. Görüşdə TDT Baş katibi və Türkiyə, Özbəkistan, Qırğızıstan, Qazaxıstan və Şimali Kipr Türk Respublikasının təhlükəsizlik üzrə yüksək səviyyəli nümayəndələri iştirak ediblər.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında əsas məqamlardan biri TDT məkanında mövcud potensialdan daha səmərəli istifadə olunması məsələsi olub. Dövlət başçısı Azərbaycanın Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistanla müttəfiqlik münasibətlərinə malik olduğunu, bu əlaqələrin ikitərəfli formatla yanaşı, təşkilat çərçivəsində əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə də təsir etdiyini bildirib. Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstan arasında birgə investisiya fondlarının yaradılması da iqtisadi əməkdaşlığın konkret istiqamətlərindən biri kimi qeyd olunub.
Azərbaycanın TDT-də fəal rolunun mühüm istiqamətlərindən biri isə enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyidir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanın qovşağında yerləşməsini, Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Türkiyə arasında fəal əlaqələrini və enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çatdırılmasında iştirakını diqqətə çatdırıb. Bu baxımdan nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı və enerji layihələrinin həyata keçirilməsi yalnız iqtisadi deyil, həm də regional təhlükəsizlik baxımından əhəmiyyət daşıyan məsələlər kimi təqdim olunub.
Görüşün əsas mövzusu olan təhlükəsizlik məsələsi müasir dövrdə daha geniş məzmun kəsb edir. Prezidentin çıxışında beynəlxalq terrorçuluq, transmilli mütəşəkkil cinayətkarlıq, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi, dini ekstremizm, hibrid təhdidlər və kritik infrastrukturun mühafizəsi kimi istiqamətlərə diqqət yetirilib. TDT Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin müntəzəm görüşlərinin bu sahələrdə məlumat və təcrübə mübadiləsi aparılması, ümumi risklərin müəyyənləşdirilməsi və onların qarşısının alınması yollarının araşdırılması baxımından əhəmiyyətli olduğu vurğulanıb.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında türk dünyasının birliyi məsələsi də xüsusi yer tutub. Dövlət başçısının “Türk dünyası bizim ailəmizdir və bizim başqa ailəmiz yoxdur” fikri Azərbaycanın TDT-yə münasibətinin əsas istiqamətlərindən birini ifadə edir. Bununla yanaşı, Prezident türk dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın, əməkdaşlığın və birgə fəaliyyətin inkişaf etdirilməsinin təşkilatın beynəlxalq mövqeyinin möhkəmlənməsinə xidmət etdiyini bildirib.
Bakı görüşündə regional təhlükəsizliklə bağlı mövcud vəziyyət də diqqət mərkəzində olub. Prezident İlham Əliyev ətraf regionlarda davam edən müharibə və münaqişələrin təhlükəsizlik mühitinə təsir etdiyini qeyd edib və belə şəraitdə TDT məkanında təhlükəsizlik məsələlərinə diqqətin artırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Eyni zamanda, ölkələrin təhlükəsizlik strukturları arasında əlaqələrin gücləndirilməsi və mümkün risklərin qabaqcadan müəyyənləşdirilməsi mühüm vəzifələr sırasında göstərilib.
TDT-nin beynəlxalq proseslərdə rolunun artırılması da görüşdə səsləndirilən əsas fikirlərdən olub. Prezident İlham Əliyev təşkilatın beynəlxalq təhlükəsizlik, beynəlxalq ticarət, enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat bağlantıları kimi məsələlərdə daha böyük rol oynaması üçün mövcud potensialdan istifadə edilməsinin vacibliyini bildirib. O, həmçinin beynəlxalq hüququn üstünlüyünün qorunmasını və dövlətlərarası münasibətlərdə bu prinsipə hörmət edilməsinin əhəmiyyətini qeyd edib.
Azərbaycanın təşkilat çərçivəsində mövqeyini müəyyən edən amillərdən biri də türk dövlətləri ilə genişlənən siyasi və iqtisadi əlaqələrdir. Son illərdə qarşılıqlı səfərlərin, müttəfiqlik münasibətlərinin, investisiya layihələrinin və müxtəlif sahələr üzrə əməkdaşlığın genişlənməsi TDT daxilində əlaqələrin çoxşaxəli xarakter aldığını göstərir. Prezidentin çıxışında bu münasibətlərin təşkilatın ümumi imkanlarının gücləndirilməsində rol oynadığı vurğulanıb.
Beləliklə, Bakıda keçirilən təhlükəsizlik toplantısı TDT çərçivəsində əməkdaşlığın yalnız siyasi və iqtisadi sahələrlə məhdudlaşmadığını, təhlükəsizlik məsələlərinin də təşkilatın gündəliyində mühüm yer tutduğunu nümayiş etdirir. Təhlükəsizlik strukturları arasında dialoq, təcrübə mübadiləsi, enerji və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı, beynəlxalq hüquqa hörmət və qarşılıqlı əməkdaşlığın genişləndirilməsi TDT-nin qarşıdakı fəaliyyət istiqamətləri sırasında diqqət çəkir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, “Bütün türk cümhuriyyətləri bizim vətənimizdir”. Bu yanaşma Azərbaycan–TDT münasibətlərində siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik sahələrini birləşdirən əməkdaşlıq xəttinin əsas ifadələrindən biri kimi çıxış edir.
Vüsalə Əliyeva,
YAP Sədərək rayon təşkilatının sədri
