16 yanvar 2020 15:28
866

Avstraliyadakı yanğın bölgəni yay fəslinə möhtac qoya bilər

Avstraliyada bu günə qədər təxminən 10 milyon hektar sahəni əhatə edən yanğınlar təkcə bu qitədə deyil, dünyada da bəzi iqlim dəyişikliklərinə səbəb ola bilər.

İstanbul Texniki Universitetinin Aeronavtika və Astronavtika Fakültəsinin Meteorologiya Mühəndisliyi bölməsinin  professoru Orxan Şənin sözlərinə görə, meşə yanğınından sonra “pyrokumulonimbus” adlı bulud tipi meydana gəlib. Parçalanan maddələrdən meydana gələn "yanğın buludları" olaraq da bilinən bu buludların yağışa keçməməsini və yalnız şimşək və şimşək çaxmasına səbəb olduğunu bildirən Şen, yanğın buludlarının Avstraliyada yanğının idarə olunmasına maneə törətdiyini  vurğulayıb.

Yanğın buludunun təsiri ilə yeni yanğınların meydana gəldiyini və yanğın bölgəsinin "öz iqlimini yaratdığını" bildirən professor, yanan ağaclardan xeyli miqdarda hissəciyin atmosferə qarışdığını qeyd edib.

Onun sözlərinə görə,  belə hallarda ekvator ətrafında hissəciklər toplanır. Ekvator ətrafında yığılan bu hissəciklər Günəşdən gələn radiasiyanın bir hissəsini və Yerə gələn radiasiyanın bir qisminə maneə törədir. Ekvatora gələn enerji Yerdəki meteoroloji şərtlərin meydana gəlməsində vacibdir. Bu enerji ekvator bölgəsindəndir. Bu bölgədə daha az enerji alınarsa, digər bölgələrdə də enerji çatışmazlığı yaranacaq. Buna görə də bu il və ya gələn il ekvator ətrafında yığılan hissəciklərin təsirinə görə dünyada istiliyin azalması ola bilər.

O.Şen oxşar hadisələrin keçmişdə vulkan püskürmələrindən sonra da müşahidə edildiyini və 1914-1915-ci illərdə İndoneziyada və 1800-cü ilsə Malayziyada vulkan püskürməsindən sonra ilin “yay fəsli olmadan” keçdiyini deyib.

Bənzər hadisənin Avstraliyadakı yanğınlardan sonra da baş verə biləcəyini vurğulayan Şən atmosferdə çox böyük yanğın hissəciklərinin olduğunu, bunun insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükəsi olmasa da, bu zonadakı 6 min metr hündürlüyündə olan And dağına düşən qarın sarı rəngə çevrilməsinin mümkünlüyünü qeyd edib.