04 mart 2022 18:48
1024

Yeniyetmələr də  ixtiralar edirlər… - FOTO

Kor insanlar üçün sensorlu cihaz

2014-cü ildə 16 yaşlı Volgodonsk sakini Valeri İlyin 3000 rubla başa gələn bir cihaz hazırlayaraq kor insanlara hərəkət etmələrinə kömək etmək qərarına gəldi. Kor insanların  ayaqqabısına  yerləşdirilən bu cihazın içərisində sensorlar maneələri görür və vibratorlar onları  insana bildirir. Bir maneə yaxınlaşanda titrəmə siqnalı  daha da güclənir.

 Xüsusi nanobatareya

2013-cü ildə Kaliforniyada yaşayan  Aişa Khar doldurulması cəmi 30 saniyə çəkən  və enerjini uzun müddət saxlayan kiçik bir nano-batareya təqdim etdi. Həmin nanobatareyanı hazırlayan qız beləliklə bir çox insanların uzun müddət ərzində gözlədiyi bir aparatı icad etmiş oldu.  Aişa bu günə qədər ixtiranı yalnız bir LED lampaları  üçün tətbiq etsə də  mütəxəssislər bu fikri  inkişaf etdirməyə ümid edirlər.

Ucuz əl protezi

Bir çox əlil insanlar protez almaq üçün uzun illər ərzində növbədə gözləməli olurlar, çünki adətən bu protezlərin qiyməti çox baha olur və kasıb insanlar onları  ala bilmir. Beləliklə, belə insanlara dəstək olmaq üçün 2019-cu ildə rusiyalı qız Dariya  Semina əl üçün biyonik protez hazırladı. Onun hazırladığı bu protez  bütün hərəkətləri yerinə yetirməyə,  ən əsası  əlil insanların həyatını  dəyişdirməyə qadirdir. Bu protez 3D çap printerində plastikdən hazırlanmışdı. Bu əl protezini hazırlayan Darinanın  cəmi  3 min rubl xərci çıxmışdır.Tam hazır olan bu implantın qiyməti təxminən 15 min rubl olacaq və bu, mövcud modellərdən daha ucuzdur. Bu ixtiradan sonra əlillər bir neçə il ərzində protezlərlə tam təmin oluna bilərlər.

Suyun təmizlənmə sistemi

Hindistan əhalisinin mütəmadi olaraq içməli su çatışmazlığından əziyyət çəkdiyi ölkələrdən biridir. Demək olar ki, bu ölkənin çaylarının 80% -dən çoxu tullantılar, təhlükəli bakteriyalar və zibillərlə çirklənmişdir.   Bəzən insanlar  Hindistanın  palçıqlı suyundan  istifadə edirlər. Buna son qoymaq istəyən 14 yaşlı Dipiki Kurupun maraqlı ixtirası problemi aradan qaldıra bilər. 14 yaşlı qızcığaz günəş enerjisi ilə işləyən su təmizləmə sistemini icad edib.

Süzülmüş suyun gümüş fotokatalizator vasitəsi ilə günəş işığına məruz qalması əksər bakteriyaların 15 dəqiqə ərzində 100% məhv olması ilə nəticələndi. Bu yeni ixtirasına görə Dipiki Kurupa 25 min dollar mükafat verildi.

 Qulaqlıqların icadı

15 yaşlı amerikalı Çester Qrinvud  qarlı havada  xizək sürməyi çox sevirdi, lakin  papaq geyinməyi heç  sevmirdi. Adətən belə hava şəraitində yeniyetmə qulaqlarını soyuqdan qorumaq  üçün  nənəsindən hər iki tərəfdən telə xəz astar tikməsini xahiş edirdi.  Beləliklə, 1873 -cü ildə ilk  qulaqlıqlar ortaya çıxdı. Daha sonra Çester tərəfindən hazırlanan bu modeli təkmilləşdirməyə başladılar. Bir neçə müddət ərzində  yüksək səsdən qoruyan modellər ortaya çıxdı.

Galaktikolet

Rusiyalı məktəbli Yekaterina Truşeva maraqlı bir layihə hazırlayıb. Onun iddialarına görə, hazırladığı  kosmik gəmi vasitəsilə insanlar ən yaxın ulduz sistemi olan Alfa Sentavraya 50 min il ərzində deyil, 42 ilə çata bilərlər.

Belə bir model qeyri-real görünsə belə, buna baxmayaraq, Ekaterina "NASA Rover Challenge" şirkətinə dəvət edilmiş üç rusiyalıdan biri oldu.Layihəsini bütün dünyaya göstərən məktəblinin bu ixtirası almanlar tərəfindən bəyənildi. Onların düşüncələrinə görə, bu layihəni tamamlamaq üçün çox az iş qalıb.

Batutun icadı

Batut gimnastikasının yaranması amerikalı gimnast Corc Nissenin adı ilə bağlıdır.  16 yaşlı Corc1934-cü ildə sirkdə akrobatların elastik təhlükəsizlik torunun üzərinə enməsi və təkan götürərək akrobatik elementlərin icrasından ilhamlanan C.Nissen batut alətinin ilk prototipini hazırlamış və ona ispan mənşəli söz olan “tramplin” adını vermişdir.

Metronu su daşqınlarından qoruyan mühafizə sistemi

Hamımızın bildiyimiz kimi, 2012-ci ildə baş verən dağıdıcı "Sandy" qasırğası Nyu-York metrosunun 25% -ni basdıqdan sonra amerikalılar gələcəkdə oxşar hadisələrin  təkrarlanmaması üçün müxtəlif yollara əl atdılar. Lakin iki 17 yaşlı gəncin etdiyi bir ixtira bu problemi kökündən çözdü. 2016-cı ildə Kayl  Mitra və Raymond Janis tənzimlənən qapağı olan bir metal barmaqlıq modeli hazırladılar. Qatar hərəkət etdikdə təmiz hava ilə təmin etmək üçün dəmir barmaqlıqların  bir hissəsi qaldırılır. Fövqəladə hallarda həmin dəmir barmaqlıqlar bağlanaraq su axınına mane olur.

Metronun bu barmaqlıqlar ilə modernləşdirilməsi daşqınlardan mühafizə olunmaq üçün əlverişli ola bilər və bu sistem   təmirdən nisbətən ucuz başa gələcək. Bundan əlavə, bu sistem Moskvadan Şanxaya qədər dünyanın istənilən metrosunda quraşdırıla bilər.

Yırtıcılardan qorunma sistemi

Afrikada aslanlar tez-tez heyvanlara hücum edirlər. Bu problem bir çox ailəyə təsir edir, çünki əksəriyyəti odlu silah ala bilmir. Bundan əlavə, aslanlar" Qırmızı Kitaba "daxil olub və onları vəhşicəsinə  öldürmək qadağandır, buna görə də Afrikada yaşayan əhali onlardan qorunmaq üçün başqa yollara əl atmalıdır.

13 yaşlı keniyalı Riçard Turere bu problemin  orijinal bir həllini  tapdı. Aslanların yalnız qaranlıqda hücum etdiyini görən yeniyetmə ,onların işıqdan qorxduğunu gördükdən sonra  oğlan hər tərəfə  günəş işığını xatırladan neon lampalarını asdı.

Onun tərtib etdiyi bu sistem gecə saatlarında işə salınaraq, gün doğana qədər işləyirdi. Bir yeniyetmə tərəfindən edilən bu ixtira bütün Keniyada məşhur oldu.

Samirə Tağıyeva, “İki sahil”