07 sentyabr 2022 23:10
1069

Göydən nələr yağır?...

Çətirlər və çəkmələr sizi yağışdan, qardan və doludan qoruyacaq - bəs hörümçək, qızıl və sirli çiy ət leysanları haqqında nə demək olar?

Bəzi qeyri-adi yağışlar atmosfer qüvvələri ilə asanlıqla izah edilsə də, digərləri yüz illər ərzində həll olunmamış meteoroloji sirr olaraq qalır.

“İki sahil” “VseZnaesh.ru” saytına istinadən yağıntıların ən qeyri-təbii formalarının siyahısını tərtib edib.

Balıq yağışı

Dünyanın əksər insanları üçün balıqların göydən düşə biləcəyi fikri olduqca qəribədir. Ancaq bəzi ölkələrdə bu hadisə olduqca yayğındır. İş o yerə çatıb ki, Meksikada onun xüsusi adı var - ispan dilindən tərcümədə "balıq yağışı" mənasını verən "lluvia de peces". Bəs belə qəribə hadisənin səbəbi nədir? Bunun niyə baş verdiyinə dair bir neçə fərqli nəzəriyyə olsa da, ən çox ehtimal olunan izahat su axınıdır. Əslində bu, su səthinin üstündə yaranan tornadodur. O, balıqları su hövzələrindən dartır və sonra külək atmosfer burulğanını quruya doğru sovurur, nəticədə balıq yağışı kimi düşür. Bəzi yerlərdə, məsələn, Hondurasda yerli əhali bu hadisələri pulsuz yemək ianələri etməklə keçirir və bayram kimi qeyd etmək üçün böyük balıq şənlikləri təşkil edir.

Uçan qurbağalar

Balıqlar kimi qurbağalara da su anbarlarında rast gəlinir. Göydən düşən qurbağalar haqqında həm qədim, həm də müasir bir çox məlumat var. “İncil” ilə yanaşı, qədim yunan filosofu Heraklid Lemb göydən düşən qurbağalar haqqında çox yazırdı. “2005-ci ildə Serbiyada tufan zamanı göydən minlərlə kiçik qurbağa yağdı. Ən təəccüblüsü odur ki, qurbağalar göydən düşdükdən  sonra sağ qaldılar və tullanaraq uzaqlaşa bildilər.

Qan yağışı

Bəzən qəribə hava hadisələri üçün mikroorqanizmləri günahlandırmaq daha asandır. Məsələn: 2014-cü ildə İspaniyanın şimal-qərbindəki bir neçə kəndin sakinləri fəvvarələrindəki suyun qan-qırmızı rəng aldığını görəndə şoka düşdülər. Rənglənmə hansısa günahkar qatilin qanlı əllərindən deyil, son yağış zamanı ortaya çıxan mikroskopik yosunlardan idi. Tədqiqatlar təsdiqlədi ki, "qan yağışı" stress zamanı qırmızı piqment buraxan “Haematococcus pluvialis” adlı şirin su yosunları ilə dolu idi.

Şirni fırtınası

1987-ci ildə ABŞ-ın Kaliforniya ştatının Leyk qraflığında iki dəfə konfet yağışı yağanda yerli sakinlər Uilli Vonkanın şokolad fabrikində yaşamağın necə olduğunu ilk dəfə yaşadılar. Lyman L. Palmer göydən yerə demək olar ki, dörddə bir düym (0,63 sm) kristallaşmış şəkər parçalarının yağması hadisəsini “çox qeyri-adi və maraqlı bir hadisə” kimi təsvir edib.

Sirli ət yağışı

1876-cı il martın 3-də ABŞ-ın Kentukki ştatının Bat qraflığında bir tarla müəmmalı ət yağışı ilə su altında qaldı. "Kentukki ət yağışı" kimi, cəmi bir neçə dəqiqə davam etdi və çoxlarını, xüsusən də bunun şahidi olan insanları çox çaşdırdı. Şahidlər bu müəmmalı ətin qoyun, yoxsa mal əti olduğuna qərar verə bilmirdilər. Sonralar analitiklər bunun yağışdan sonra ətli jele halına gələn bir siyanobakteriya ola biləcəyini fərz etdilər.

Hörümçək yağışı

Araxnofobların (hörümçək qorxusu olanların) qarşılaşa biləcəyi ən pis kabus. Və bunun əslində o qədər də nadir olmadığını onlar üçün bilmək daha da qorxuludur. 2015-ci ildə Avstraliyada səmadan minlərlə hörümçək yağdı. Təəccüblü deyil ki, bu, təbii fəlakətlər diyarı olan Avstraliyada baş verdi: bir avstraliyalı deyirdi ki, onun evinə o qədər çox hörümçək yağdı ki, evi “tərk edilmiş və hörümçək basmış evə” bənzəyirdi. Bu fenomenin səbəbi əslində heyranedicidir. Uzun məsafələrə səyahət etmək istəyən hörümçək balaları birlikdə ağaclara dırmaşırlar. Torları və özləri çox yüngül olduğu üçün külək
onları göylərə qaldırır və sonradan yenidən yerə doğru gəlirlər.

Pul! Pul! Pul!

Sirli ət, hörümçəklər, balıqlar və qurbağalarla müqayisədə bu yağış indiyə qədərki ən yaxşı yağış hesab edilə bilər. Maraqlıdır ki, bu dəfələrlə olub! 2015-ci ildə Küveytin paytaxtı Əl-Küveytə bir neçə dəqiqə ərzində göydən 2-3 milyon BƏƏ dirhəmi (təxminən 544-817 min ABŞ dolları) düşüb. İnsanlar maşınlarını saxlayaraq qaçırdılar və bacardıqları qədər çox toplamağa çalışırdılar. 2017-ci ildə İndianada bir elektrik işçisi işlədiyi binanın damından 200 dollar uçduğunu görüb. Hər iki halda pulun haradan gəldiyini öyrənmək heç vaxt mümkün olmayıb.

Bişmiş yarasalar

2018-ci ilin yanvar ayında Avstraliyada dünyaya qaynadılmış yarasa yağışı yağdı. İsti dalğanın temperaturu 44,2 dərəcə Selsi səviyyəsinə qalxdığı üçün Kempbelltaun əhalisi bununla qarşılaşmalı oldu - bu, yerli yarasa növlərinin dözə biləcəyindən çox yüksək temperatur idi. Bu, yarasaların həddindən artıq istilənməsinə və ağaclardan düşməsinə səbəb olub. Kempbelltaunda qaynadılmış yarasa yağışı zamanı ərazidə yerə düşən 200-dən çox ölü yarasa tapılıb.

Müxtəlif kosmik tullantılar

Kosmosdan Yerə çoxlu süni zibil düşür, orbitdən enərək planetimizin cazibə qüvvəsinə doğru yuvarlanır. Əksər hallarda, kosmik tullantılar Yer atmosferinə daxil olduqda kifayət qədər kiçik parçalara parçalandığı üçün adətən insanlara təhlükə yaratmır. Bununla belə, 2018-ci ilin martında Çinin prototipi Tiangong-1 kosmik gəmisi nəzarətli şəkildə Yer atmosferinə yenidən daxil olarkən Sakit Okeana düşüb və sensasiyaya səbəb olmuşdu.

Rus qızılı

2018-ci ilin mart ayında Sibirdə təxminən 378 milyon dollar dəyərində qızıl, platin və brilyant daşıyan köhnə nəqliyyat təyyarəsinin Yakutsk hava limanından qalxarkən yükünü təsadüfən yerə tökməsi insanlara bir neçə möhtəşəm dəqiqə yaşatdı. Hava limanı rəsmilərinin bildirdiyinə görə, təyyarənin yük lyuku havaya qalxarkən partlayıb və nəticədə 200-ə yaxın qızıl kərpic uçuş-enmə zolağına və yaxınlıqdakı qarın üzərinə düşmüşdü.

Nubar Süleymanova, “İki sahil”