1994-cü ildə atəşkəslə başa çatan Birinci Qarabağ müharibəsindən sonra, 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi başladı. Bu müharibə nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərini azad etdi. Prezident Əliyev, bu müharibəni Azərbaycanın ədalətinin, beynəlxalq hüququn və ləyaqətinin bərpası kimi qiymətləndirdi.
Vaşinqtonda imzalanan birgə bəyanat, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Prezident Əliyev, bu bəyanatın Azərbaycanın təqdim etdiyi sülh təklifləri əsasında hazırlandığını və Ermənistanın konstitusiyasında Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü şübhə altına alan müddəaların dəyişdirilməsi ilə rəsmi sülh sazişinin imzalanacağını bildirdi.
Müsahibədə, Zəngəzur dəhlizinin inkişafı və bu layihənin ABŞ tərəfindən "Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP)" adlandırılması da müzakirə edildi. Prezident Əliyev, bu dəhlizin yaxın gələcəkdə həyata keçiriləcəyinə inandığını və bu layihənin regional əməkdaşlıq və iqtisadi inkişaf üçün əhəmiyyətli olduğunu vurğuladı.
2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan arasında ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə imzalanan üçtərəfli birgə bəyanat, Cənubi Qafqazda uzun illər davam edən münaqişənin sona çatması istiqamətində mühüm bir addım oldu. Prezident Əliyev, bu hadisəni "qarşıdurmanın və gərginliyin sonu" kimi qiymətləndirərək, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və regional sabitliyin təmin olunması baxımından əhəmiyyətini vurğuladı.
Prezident Əliyev, müsahibəsində Ermənistanın 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın ərazilərini işğal etdiyini xatırladaraq, həmin dövrdə Azərbaycanın zəif vəziyyətdə olduğunu və ordusunun olmadığını qeyd etdi. Ermənistanın isə xarici tərəfdarlarının dəstəyi ilə Azərbaycan ərazilərini işğal etdiyini bildirdi. Nəticədə, Azərbaycanın təxminən 20% ərazisi işğal olundu və bir milyon qaçqın və məcburi köçkün meydana gəldi. Bu, həmin dövrdə dünya üzrə ən yüksək qaçqın nisbətlərindən biri idi.
İkinci Qarabağ Müharibəsi və Ərazi Bütövlüyünün Bərpası
Prezident İlham Əliyevin “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına verdiyi müsahibə, Azərbaycanın regional sülh və sabitlik istiqamətində atdığı addımları və bu prosesdə beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığını əks etdirir. Vaşinqtonda imzalanan birgə bəyanat, Cənubi Qafqazda uzun illər davam edən münaqişənin sona çatması və yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranması baxımından mühüm bir mərhələdir.
Fidan Əliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının əməkdaşı
