Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin təhlükəsizliyi, iqtisadi inkişafı və siyasi sabitliyi güclü və etibarlı tərəfdaşlıqlardan asılıdır. Bu baxımdan dünyanın ən qüdrətli ölkələrindən biri olan Amerika Birləşmiş Ştatları ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə malik olmaq böyük şərəf və eyni zamanda mühüm məsuliyyətdir. ABŞ uzun illərdir ki, qlobal siyasətdə aparıcı rol oynayır, beynəlxalq təhlükəsizliyin qorunmasında, iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsində və demokratik dəyərlərin təşviqində fəal iştirak edir. Belə bir dövlətlə sıx əməkdaşlıq hər bir ölkə üçün geniş imkanlar vəd edir.
Amerika Birləşmiş Ştatları iqtisadi gücünə, hərbi potensialına və texnoloji inkişaf səviyyəsinə görə dünyada ön sıralarda qərarlaşır. Onun inkişaf etmiş sənayesi, innovasiya mərkəzləri, aparıcı universitetləri və qlobal maliyyə sistemi beynəlxalq miqyasda nüfuzunu daha da artırır. ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq iqtisadi sahədə investisiya imkanlarının artmasına, ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə və yeni texnologiyaların transferinə şərait yaradır. Xüsusilə enerji, informasiya texnologiyaları, kənd təsərrüfatı və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlıq ölkələrin davamlı inkişafına mühüm töhfə verir.
Strateji tərəfdaşlıq təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi və təhlükəsizlik baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. ABŞ beynəlxalq sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasında aparıcı aktorlardan biridir. Terrorizmə qarşı mübarizə, regional sabitliyin qorunması və münaqişələrin həlli istiqamətində göstərilən səylər tərəfdaş ölkələr üçün mühüm dəstək rolunu oynayır. Belə bir güclü dövlətlə əməkdaşlıq milli təhlükəsizlik sisteminin möhkəmlənməsinə və beynəlxalq aləmdə mövqelərin güclənməsinə şərait yaradır.
Bununla yanaşı, ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq humanitar və mədəni sahələrdə də özünü göstərir. Təhsil proqramları, tələbə mübadiləsi layihələri, elmi tədqiqat əməkdaşlıqları və mədəniyyətlərarası dialoq xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir. ABŞ universitetlərində təhsil alan gənclər müasir bilik və təcrübə qazanaraq vətənlərinə qayıdır və ölkələrinin inkişafına töhfə verirlər. Bu cür əməkdaşlıq uzunmüddətli perspektivdə insan kapitalının formalaşmasına və cəmiyyətin tərəqqisinə xidmət edir.
Strateji tərəfdaşlıq eyni zamanda ortaq dəyərlər üzərində qurulur. Demokratiya, insan hüquqlarının qorunması, qanunun aliliyi və azad bazar prinsipləri ABŞ-ın xarici siyasətində əsas istiqamətlərdəndir. Bu prinsiplərə sadiq qalmaq və onları inkişaf etdirmək beynəlxalq nüfuzun artmasına və sabit idarəetmə sisteminin möhkəmlənməsinə kömək edir. ABŞ ilə əməkdaşlıq bu dəyərlərin təşviqinə əlavə stimul verir və institusional inkişaf prosesini sürətləndirir
Nəticə etibarilə, Amerika Birləşmiş Ştatları ilə strateji tərəfdaş olmaq hər bir ölkə üçün həm böyük şərəf, həm də mühüm fürsətdir. Bu əməkdaşlıq iqtisadi inkişafı sürətləndirir, təhlükəsizlik mühitini möhkəmləndirir, beynəlxalq mövqeləri gücləndirir və humanitar sahədə yeni imkanlar açır. Qlobal çağırışların artdığı bir dövrdə etibarlı və güclü tərəfdaşlara sahib olmaq dövlətlərin dayanıqlı inkişafı üçün vacib şərtdir. ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq isə bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır və gələcək nəsillər üçün daha sabit və firavan bir dünya qurulmasına töhfə verir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev dəfələrlə ABŞ ilə münasibətlərin Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulamış, iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın regional təhlükəsizlik və enerji əməkdaşlığı baxımından önəmli rol oynadığını bildirmişdir. O, çıxışlarında Azərbaycan–ABŞ əlaqələrinin qarşılıqlı hörmət və ortaq maraqlar əsasında inkişaf etdiyini və bu əməkdaşlığın ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini gücləndirdiyini qeyd etmişdir.
Ehtibar İsmayılov,
YAP Ordubad rayon təşkilatının sədri
Cey.Di.Vensin Bakıya səfəri: Azərbaycan- Amerika münasibətlərində yeni perspektivlər
Regional sabitlikdən qlobal təhlükəsizliyə: Azərbaycan–ABŞ strateji tərəfdaşlığının yeni konsepsiyası
Tərəfdaşlıq Xartiyası Azərbaycanın regional və qlobal mövqeyini daha da gücləndirəcək