UNESCO onlayn platformalar və süni intellektin (AI) getdikcə jurnalist məzmununa etibar etdiyi bir vaxtda media xəbərləri üçün ədalətli ödənişlər üzrə layihə üzrə qlobal məsləhətləşmə prosesinə başlayıb. Təşkilat bildirib ki, bu təşəbbüs xəbər mediasının dayanıqlığının təmin edilməsinin jurnalistikanın gələcəyini qorumaq və informasiya bütövlüyünü qorumaq baxımından əvvəlkindən daha təcili olduğu bir vaxtda irəli sürülüb.
“İki sahil” təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, müzakirə olunan mətndə media mənzərəsindəki pozuntular, o cümlədən ictimai maraq doğuran jurnalistikaya maliyyələşdirmənin azalması, yerli və icma xəbər təşkilatlarının daralması və ya bağlanması, informasiya iqtisadiyyatının strukturunda fundamental və davamlı dəyişikliyi göstərən digər çətinliklər qeyd olunub.
UNESCO qeyd edib: “Az sayda böyük, çoxmillətli rəqəmsal platformalar və AI alətləri hazırda media ilə ictimaiyyət arasında mərkəzi vasitəçi rolunu oynayır, məzmun kəşfini formalaşdırır, jurnalistikanın auditoriyaya çatdığı şərtlərə təsir göstərir və jurnalistlərin fəaliyyət göstərdiyi iqtisadi şəraiti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirən rəqəmsal reklam bazarlarına çıxışı təmin edir”.
Təşkilat iyulun 30-dək hökumətlərdən, tənzimləyici orqanlardan, mediadan, vətəndaş cəmiyyətindən, akademik dairələrdən və digər maraqlı tərəflərdən rəyləri gözləyir. Onlayn sorğu vasitəsilə respondentlər sənədin ifadə azadlığının qorunması, medianın canlılığının gücləndirilməsi, habelə artan rəqəmsal platformalar və süni intellekt alətləri kontekstində müstəqil jurnalistikanın gələcəyini dəstəkləmək məqsədinə çatmaq barədə fikirlərini və baxışlarını bölüşə bilərlər.
Təqdimatlar ingilis, fransız və ya ispan dillərində ola bilər.
Son tarixdən əvvəl Asiya-Sakit okean və ərəb dövlətləri, Afrika və Avropa, Amerika və Karib dənizi ölkələrindəki insanların dialoqunu və fikirlərini asanlaşdırmaq üçün üç onlayn regional dəyirmi masa təşkil ediləcək.
Layihə üzrə təlimatı UNESCO-nun 2023-cü ildə dərc edilmiş və medianın dayanıqlığını, müxtəlifliyini, plüralizmi dəstəkləməyə çağıran rəqəmsal platformaların idarə edilməsi üzrə təlimatlarına əsaslanır.
Bu, həmçinin təşkilatın generativ süni intellekt idarəçiliyi və insan hüquqlarına təsirin qiymətləndirilməsi, eləcə də jurnalistika üçün ədalətli ödənişləri təşviq edən qlobal prinsiplər üzərində apardığı işlərdən irəli gəlir. Bu təşəbbüs UNESCO-nun medianın müstəqilliyini, dayanıqlığını və davamlılığını gücləndirmək üçün daha geniş səylərini daha da gücləndirir.
Təlimatın yekun layihəsi əsas fikirləri və təklifləri ümumiləşdirən hesabatla birlikdə bu ilin sonlarında dərc olunacaq.
