15 müttəfiq respublikanı birləşdirən SSRİ dövləti ötən əsrin 80-ci illərinin ortalarından başlayaraq özünün tənəzzül dövrünü yaşayırdı. Sovet İttifaqını iqtisadi, siyasi, mənəvi böhran bürümüşdü. Artıq “yuxarılar” ölkəni köhnə qayda ilə idarə edə bilmir, “aşağılar” köhnə qayda ilə yaşamaq istəmirdilər. Belə bir şəraitdə bir sıra respublikalarda, o cümlədən Azərbaycanda da milli azadlıq hərəkatı başladı. İşğalçı Ermənistanın azərbaycanlılara qarşı apardığı deportasiya siyasəti nəticəsində yurddaşlarımızın öz doğma torpaqlarından qovulması isə Azərbaycandakı xalq hərəkatına daha böyük vüsət verdi.
Təəssüf ki, sonralar azadlıq hərəkatının rəhbərliyinə soxulmuş bir qrup hakimiyyət hərisləri nəyin bahasına olursa-olsun hakimiyyətə gəlmək üçün ölkədə xaos, anarxiya yaradırdılar. Moskvanın vassallığından əl çəkə bilməyən o vaxtkı hakimiyyət isə ölkəni idarə edə bilmir, seyrçi mövqe tuturdu. Nəticədə cəllad Mixail Qorbaçovun əmri ilə 20 Yanvar qırğını törədildi. Nəhayət, 1991-ci ildə Azərbaycan öz müstəqilliyini elan etdi. Hadisələrin sonrakı gedişatı göstərdi ki, o vaxtkı hakimiyyətin səbatsızlığı üzündən müstəqillik elə kağız üzərində qaldı. AXC-Musavat cütlüyü isə nəyin bahasına olursa-olsun, hətta torpaqlarımızı düşmənə sataraq hakimiyyətə gəlməyə can atırdılar. Ölkədə ancaq “kreslo” davası gedirdi və hakimiyyətə zor gücünə, təzyiqlərlə gəldilər. Küçədən gəldikləri kimi, ölkəni küçə psixologiyası ilə də “idarə edirdilər”.
Nəticədə ölkəni xaos, anarxiya, özbaşınalıq, aclıq, səfalət bürümüşdü. Belə bir vəziyyətdə 1992-ci ilin oktyabrında xalqı düşdüyü bu ağır vəziyyətdən çıxarmaq üçün sonralar “91-lər” adlandırılan bir qrup qabaqcıl ziyalılar, vətənpərvər insanlar o vaxtlar Naxçıvanda yaşayan və fəaliyyət göstərən ulu öndər Heydər Əliyevə tarixi müraciət etdilər. Çox şükürlər olsun ki, dahi şəxsiyyət Heydər Əliyev həmin müraciətə müsbət cavab verdi. Beləliklə, 1992-ci ilin noyabrında Naxçıvanda Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransı keçirildi. Bu konfransda ulu öndər Heydər Əliyev yekdilliklə Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri seçildi. Ölkənin hər yerindən təsis konfransında nümayəndələr iştirak edirdi. Sual olunur, nə üçün YAP-ın təsis konfransı Bakıda yox, o vaxtlar blokadada olan Naxçıvanda keçirildi? Bəli, o zaman hakimiyyətdə olan, özlərini “demokrat” adlandıran, senzuranı bərpa edən, YAP fəallarını təqib edən, onlara qarşı zor tətbiq edən AXC-Müsavat hakimiyyəti qorxularından təsis konfransının Bakıda keçirilməsınə imkan vermədilər. Beləliklə, dünya şöhrətli dövlət xadimi Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə öz qarşısına xalqı düşdüyü ağır vəziyyətdən xilas etmək missiyasını qoyan yeni bir siyasi partiya - Yeni Azərbaycan Partiyası yarandı. Müxalifət partiyası kimi yaranan YAP çox qısa bir zamandan sonra özündən əvvəlkilərdən fərqli olaraq zor, təzyiq yolu ilə deyil, sivil, seçki yolu ilə hakimiyyətə gəldi. Xalqın YAP-a olan bu etimadı ulu öndər Heydər Əliyevə olan böyük inamdan, sonsuz məhəbbətdən irəli gəlirdi.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi uzaqgörən daxili və xarici siyasət nəticəsində respublikamız AXC-Müsavat cütlüyünün hakimiyyəti nəticəsində düşdüyü ağır vəziyyətdən xilas oldu. Azərbaycanın müstəqilliyi qorundu, möhkəmləndirildi. İlk öncə ölkədə ictimai-siyasi sabitlik yaradıldı. Dağıdılmış iqtisadiyyat bərpa edildi, əsrin müqaviləsi imzalandı. Ölkəyə xarici investorlar cəlb edildi. Müstəqil dövlətin bütün atributları - dövlətə, xalqa xidmət edən güc strukturları yaradıldı. Müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası qəbul edildi. 20 Yanvar faciəsinə hüquqi qiymət verildi. Ölkədə hüquqi, dünyəvi dövlət quruldu. Gənc respublikamızın müstəqilliyinin əbədi, sarsılmaz olması üçün möhkəm təməl qoyuldu. 1993-cü ildən başlayaraq Azərbaycan xalqı haqlı olaraq bütün seçkilərdə səs çoxluğu ilə ulu öndər Heydər Əliyevin siyasətinə, Yeni Azərbaycan Partiyasına səs verir. Hazırda Prezident İlham Əliyevin böyük hədəflərə yönələn siyasəti nəticəsində Azərbaycan qüdrətli, zəngin, qalib dövlətə çevrilib.
Füzuli Gülalıyev,
YAP Qobustan rayon təşkilatının sədri