Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin bir-biri ilə qurduğu əlaqələrin keyfiyyəti, onların təkcə təhlükəsizlik prioritetlərini deyil, həm də iqtisadi inkişaf perspektivlərini müəyyən edir. Bu baxımdan, Azərbaycan Respublikasının Amerika Birləşmiş Ştatları ilə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksələn münasibətlərə sahib olması, ölkəmizin beynəlxalq arenada qazandığı nüfuzun, müstəqil xarici siyasət kursunun və etibarlı tərəfdaş kimi formalaşdırdığı imicinin bariz göstəricisidir. Məhz bu səbəbdən, Azərbaycan üçün ABŞ kimi qlobal supergüc ilə strateji tərəfdaş olmaq təkcə siyasi bir uğur deyil, eyni zamanda böyük şərəfdir.

Azərbaycan və ABŞ arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının üzərindən 30 ildən çox vaxt keçir. Lakin strateji tərəfdaşlıq anlayışı sadəcə diplomatik tanınma və ya müntəzəm görüşlərdən ibarət deyil. Bu tərəfdaşlıq, ortaq dəyərlərə söykənən, qarşılıqlı hörmət və maraqların balansına əsaslanan daha dərin bir anlayışdır. Azərbaycan, müstəqilliyinin ilk illərindən etibarən ABŞ-ın dəstəyini hiss etmiş, xüsusilə çətin dönəmlərdə - işğal və qaçqın böhranı şəraitində bu dəstək Azərbaycan xalqı tərəfindən hər zaman xüsusi minnətdarlıq hissi ilə qarşılanmışdır. Bu tarixi yaddaş, bugünkü strateji tərəfdaşlığın mənəvi təməlini təşkil edir.

Enerji təhlükəsizliyi sahəsində Azərbaycan-ABŞ əməkdaşlığı dünya miqyasında nümunəvi layihələrə imza atmışdır. “Əsrin müqaviləsi” ilə başlayan yol, Cənub Qaz Dəhlizi kimi nəhəng enerji layihələri ilə davam etmişdir. ABŞ-ın bu layihələrə verdiyi siyasi dəstək, Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rolu daha da möhkəmləndirmişdir. Enerji resursları ilə zəngin olan Xəzər hövzəsinin dünya bazarlarına inteqrasiyası məhz ABŞ şirkətlərinin iştirakı ilə mümkün olmuşdur. Bu gün Azərbaycan etibarlı enerji təchizatçısı kimi çıxış edirsə, bunda transatlantik tərəfdaşlığın da mühüm payı vardır.

Bununla yanaşı, strateji tərəfdaşlıq təkcə enerji ilə məhdudlaşmır. Azərbaycanın qlobal terrorizmə qarşı mübarizədə, beynəlxalq sülhməramlı missiyalarda iştirakı iki ölkə arasında etimadın nə qədər dərin olduğunu göstərir. Azərbaycan təkcə öz təhlükəsizliyini deyil, qlobal təhlükəsizliyi düşünən məsuliyyətli bir dövlət kimi bu tərəfdaşlığı yüksək dəyərləndirir. Prezident İlham Əliyevin dəfələrlə vurğuladığı kimi, Azərbaycan ABŞ-ın Cənubi Qafqazda etibarlı tərəfdaşıdır və bu tərəfdaşlıq regionda sabitliyin təminatı baxımından əhəmiyyət daşıyır.

İqtisadi əlaqələr də bu strateji tərəfdaşlığın ayrılmaz hissəsidir. Azərbaycan iqtisadiyyatının qeyri-neft sektorunun inkişafında, ölkəmizdə biznes mühitinin yaxşılaşdırılmasında ABŞ şirkətlərinin təcrübəsi və investisiyaları mühüm rol oynayır. Eyni zamanda, təhsil və mübadilə proqramları çərçivəsində minlərlə azərbaycanlı gəncin ABŞ-ın qabaqcıl universitetlərində təhsil alması, iki ölkə arasında “yumşaq güc” əlaqələrini daha da möhkəmləndirir. Bu gənclər, gələcəkdə iki ölkə arasında körpü rolunu oynayacaq ən dəyərli sərmayədir.

Strateji tərəfdaşlıq eyni zamanda böyük məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan bu məsuliyyətin fərqində olaraq, beynəlxalq hüququn aliliyinə, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə sadiq qalır. 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra regionda yaranan yeni reallıqlar da göstərdi ki, Azərbaycan öz maraqlarını qorumaqla yanaşı, beynəlxalq tərəfdaşları ilə konstruktiv dialoq qurmaq bacarığına malikdir. ABŞ-ın post-müharibə dövründə sülh prosesinə dəstəyi və regional əməkdaşlığa verdiyi önəm, bu tərəfdaşlığın hələ uzun illər davam edəcəyinin əlamətidir.

Azərbaycan üçün Amerika Birləşmiş Ştatları ilə strateji tərəfdaş olmaq, dövlətçilik tariximizin əhəmiyyətli səhifələrindən biridir. Bu, müstəqil Azərbaycanın dünya dövlətləri ailəsində layiqli yerini tutmasının, öz milli maraqlarını qlobal çağırışlarla uzlaşdıra bilməsinin təzahürüdür. Müasir dünyada tərəfdaşlıq etmək ölkənin bu günü və gələcəyi üçün mühüm rol oynayan amildir. Gündən-günə möhkəmlənən bu tərəfdaşlıq, həm bugünkü, həm də  gələcək nəsillərin də rifahına  xidmət edəcəkdir.

Aybəniz Rəşidova,
257 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi