Özbəkistanın rəsmi UZA xəbər agentliyinin saytında “Özbəkistan və Azərbaycan investisiyaların cəlb edilməsi üzrə yeni mərkəz yaradır” sərlövhəli analitik məqalə dərc olunub.
“İki sahil” xəbər verir ki, məqalədə Mərkəzi Asiya ölkələri və Azərbaycanın Avrasiyada ən sürətlə böyüyən investisiya bölgələrindən biri olduğu vurğulanır. Qeyd olunur ki, regionda qarşılıqlı ticarət və birbaşa investisiyalar davamlı artım nümayiş etdirir və inkişaf etməkdə olan investisiya dəhlizinin rolunu gücləndirir.
Məqalədə diqqətə çatdırılır ki, Özbəkistan və Azərbaycan arasında ikitərəfli münasibətlər sürətlə inkişaf edir. Xüsusilə, 2025-ci ildə birgə layihələrin həcmi 2024-cü illə müqayisədə 20-30 faiz artıb. İstehsal zəncirlərini birləşdirmək və “Made in Central Asia” brendi üzrə sənaye mərkəzlərini yaratmaqla, Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Azərbaycan arasında ümumi ticarət dövriyyəsini 20 milyard dollara çatdırmaq planlaşdırılır. Siyasi dəstək bu proseslərdə həlledici rol oynayır. Hökumətlərarası komissiyalar, biznes şuraları və müntəzəm qarşılıqlı səfərlər uzunmüddətli investisiya proqramını formalaşdırır və konkret layihələrin həyata keçirilməsini asanlaşdırır.
UZA agentliyi vurğulayır ki, son səkkiz ildə Özbəkistan təxminən 120 milyard dollarlıq birbaşa xarici investisiya cəlb edib. 2026-cı ilə qədər əlavə 50 milyard dollar sərmayə proqnozlaşdırılır. Əsas investisiya sektorlarına sənaye, tikinti, enerji və kənd təsərrüfatı daxildir və texnologiya transferi, ixrac potensialına malik layihələrə artan diqqət yetirilir. Eyni zamanda, beynəlxalq investorlar regiona artan maraq göstərirlər. Əsas maliyyə qurumları Özbəkistanı perspektivli investisiya bazarı kimi görür və hazırda Azərbaycandakı infrastruktur layihələri də investorların diqqətini cəlb edir.
Diqqətə çatdırılır ki, hazırda Azərbaycan-Özbəkistan İnvestisiya Şirkəti birgə investisiyaları əlaqələndirən və həyata keçirən əsas qurumlardan biridir. Şirkətin fəaliyyəti səhiyyə, logistika, sənaye, kənd təsərrüfatı emalı, maliyyə texnologiyaları, informasiya texnologiyaları, təhsil və enerji sahələrini əhatə edən uzunmüddətli layihələrin hazırlanmasına və dəstəklənməsinə yönəlib. Eyni zamanda, onun strategiyası yüksək texnoloji potensiala malik mövcud və inkişaf etməkdə olan sənaye sahələrinin ahəngdar inkişafına əsaslanır. Prioritet sahələrə səhiyyə, logistika, istehsal, qida emalı, maliyyə və informasiya texnologiyaları, təhsil və enerji daxildir. Son investisiyalar arasında ICE+ immersion soyutma texnologiyasına əsaslanan yeni nəsil məlumat mərkəzi avadanlıqlarının lokallaşdırılması üçün Engineering+ ilə əməkdaşlıq çərçivəsində 1,7 milyon dollarlıq investisiya da var. Layihə mikroməlumat mərkəzləri və süni intellekt tətbiqləri üçün serverlərin istehsalını əhatə edir. Məhsullar Mərkəzi Asiya və Yaxın Şərqə ixrac, eləcə də daxili bazar üçün nəzərdə tutulub. “Cintana Education” və Arizona Dövlət Universiteti ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində Daşkənddəki Amerika Texnologiya Universitetinin inkişafı üçün 2 milyon dollar ayrılıb. Bu vəsait kampusun modernləşdirilməsinə və universitetin imkanlarının gücləndirilməsinə sərf olunacaq.
Məqalədə iki qardaş ölkənin Orta Dəhliz layihəsində fəaliyyətinə xüsusi diqqət yetirilir: “Trans-Xəzər Nəqliyyat Dəhlizi Avropa, Qafqaz və Orta Asiyanı birləşdirən strateji əhəmiyyətli bir marşrutdur. 2025-ci ilin yanvar-sentyabr ayları arasında Azərbaycan vasitəsilə yük dövriyyəsi 6 faiz artımla 2,65 milyon tona çatıb. Eyni dövrdə Bakı Limanından konteyner daşımaları 40 faiz artıb. Bu dəhliz tranzit marşrutlarını təkmilləşdirəcək, ənənəvi marşrutlardan asılılığı azaldacaq və Avropa İttifaqı, Çin və Cənubi Asiya ilə əlaqələri gücləndirəcək. Bu, regionu beynəlxalq kapital üçün daha cəlbedici edəcək və yeni sənaye sahələrinin inkişafını stimullaşdıracaq”.
Sonda qeyd olunur ki, Özbəkistan və Azərbaycan arasında qarşılıqlı ticarətin 2030-cu ilə qədər 1 milyard dollara çatdırılması planlaşdırılır. Eyni zamanda, yaşıl enerji, sənaye və logistika sektorlarında investisiya portfelinin davamlı olaraq genişlənməsi müşahidə olunur. Nəqliyyat dəhlizi tədricən yüksək ixrac potensialına malik texnoloji layihələr üçün strateji platforma kimi ortaya çıxır. Bu perspektivli məqsədlərin həyata keçirilməsinin əsas sahələrindən biri iki ölkənin müəssisələri və biznesləri arasında birgə layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün 10 milyard dollarlıq investisiya paketinin yaradılmasıdır. Bu paket sənaye, infrastruktur və texnoloji inkişaf sahəsində təşəbbüslərin həyata keçirilməsi üçün praktik mexanizm, eləcə də texnologiyaların tətbiqini sürətləndirmək və ixrac potensialını genişləndirmək vasitəsi kimi qəbul edilir.
