Müasir dövrdə qlobal iqtisadi sistemin sürətlə dəyişdiyi, geosiyasi və geoiqtisadi proseslərin yeni reallıqlar formalaşdırdığı bir şəraitdə dövlətlərin qarşısında dayanıqlı iqtisadi inkişafın təmin edilməsi, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması, milli iqtisadiyyatların rəqabətqabiliyyətliliyinin artırılması və yeni inkişaf mənbələrinin müəyyənləşdirilməsi kimi mühüm vəzifələr dayanır. Belə bir şəraitdə siyasi və iqtisadi sabitlik, əlverişli biznes mühiti, enerji və nəqliyyat infrastrukturu, insan kapitalı və innovativ texnologiyalar investisiya qərarlarının əsas amillərinə çevrilir.

Azərbaycan son illərdə həyata keçirdiyi ardıcıl və məqsədyönlü siyasət nəticəsində iqtisadi potensialını genişləndirərək regional və beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlıqda mövqelərini möhkəmləndirib. Enerji ilə yanaşı, nəqliyyat-logistika, bərpaolunan enerji, mədənçilik, rəqəmsal transformasiya və digər qeyri-neft sektorlarında yeni inkişaf imkanları formalaşıb. Məhz bu reallıqlar fonunda II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın mövcud iqtisadi imkanlarını və gələcək inkişaf prioritetlərini əhatə edən mühüm mesajlarla yadda qalıb.

Prezident çıxışında iqtisadi inkişafın əsas şərtlərindən biri kimi siyasi və iqtisadi sabitliyin əhəmiyyətini vurğulayıb. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, sabit iqtisadiyyat və müstəqil maliyyə-iqtisadi sistem olmadan uzunmüddətli inkişafdan danışmaq çətin olardı. Eyni zamanda, dayanıqlı artım üçün neft-qaz sektorundan kənar sahələrin potensialından daha geniş istifadə edilməsinin vacibliyi diqqətə çatdırılıb.

Enerji potensialı yeni investisiya imkanları yaradır

Azərbaycanın iqtisadi inkişafında enerji sektoru xüsusi yer tutur. Ölkənin zəngin neft-qaz ehtiyatları ilə yanaşı, bərpaolunan enerji sahəsində də böyük potensialı mövcuddur. Prezident İlham Əliyev Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda 157 giqavatlıq enerji potensialının olduğunu bildirib.

Bərpaolunan enerji layihələrinin inkişafı enerji istehsalında yaşıl enerjinin payının artırılması, elektrik enerjisinin ixrac imkanlarının genişləndirilməsi və yeni investisiyaların cəlb olunması baxımından mühüm perspektivlər yaradır. Prezident çıxışında elektrik enerjisi ilə bağlı mövcud imkanların yalnız başlanğıc olduğunu da qeyd edib.

Azərbaycanın enerji siyasətində qazlaşdırma da mühüm yer tutur. Ölkə ərazisinin 96 faizinin qazlaşdırılması enerji təminatının genişləndirilməsi baxımından mühüm göstəricidir. Bununla yanaşı, Azərbaycan artıq yalnız daxili tələbatı təmin edən ölkə deyil, Avropa və digər tərəfdaş bazarları üçün etibarlı enerji təchizatçısı kimi çıxış edir. Çıxışda “Exxon” şirkəti ilə imzalanacaq müqaviləyə toxunulması da beynəlxalq enerji tərəfdaşlığının genişlənməsinin göstəricilərindən biri kimi diqqət çəkib.

Logistika və nəqliyyat yeni iqtisadi imkanlardır

Qeyri-neft sektorunda böyük potensiala malik istiqamətlərdən biri logistika, nəqliyyat və regional bağlantılardır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, iqtisadiyyatın ikinci mühüm hərəkətverici qüvvəsi məhz logistika, nəqliyyat və bağlantılardır.

Azərbaycanın son illərdə dəmir yollarına, dəniz limanlarına, hava yolu ilə yükdaşımalara və avtomobil yollarına böyük həcmdə investisiyalar yatırması ölkənin tranzit imkanlarını genişləndirib. Azərbaycan ərazisindən keçən tranzit yüklərin həcmində artım ölkənin regional logistika mərkəzi kimi rolunun gücləndiyini göstərir.

Mərkəzi Asiya ilə əlaqələr də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın Avropa ilə Asiya arasında yerləşməsi və nəqliyyat dəhlizlərində mühüm mövqeyə malik olması yeni investisiya, logistika və xidmət imkanlarının formalaşmasına şərait yaradır.

Mədənçilik və təbii resurslar

Prezident İlham Əliyevin çıxışında böyük potensiala malik sahələrdən biri kimi mədənçiliyin qeyd olunması iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından diqqət çəkir.

Azərbaycanın təbii sərvətləri tarixən ölkənin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayıb. Prezident çıxışında Azərbaycanın dünyada neftin hasil edildiyi ilk məkanlardan biri olduğunu xatırladaraq ilk neft buruğunun xatirəsinin qorunduğunu bildirib. İkinci Dünya müharibəsi illərində Azərbaycanın sovet ordusunun yanacaq tələbatının 80 faizindən çoxunu təmin etməsi də ölkənin enerji tarixində mühüm yer tutur.

Bu gün əsas məqsəd təbii resursların yalnız hasil edilməsi deyil, onların emalı, yüksək əlavə dəyər yaradan məhsulların istehsalı və müasir texnologiyaların tətbiqidir. Bu baxımdan mədənçilik Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda yeni investisiya imkanları yaradan istiqamətlərdən biridir.

Rəqəmsal transformasiya və insan kapitalı

Azərbaycanın gələcək inkişaf modelində rəqəmsal transformasiya və texnologiyalar da mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın regionda rəqəmsal transformasiya və fəaliyyət mərkəzinə çevrilməsi istiqamətində işlərin aparıldığını bildirib.

Bu məqsədlərə nail olmaq üçün peşəkar və ixtisaslı kadrların hazırlanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, belə kadrlar olmadan qarşıya qoyulan məqsədlərə nail olmaq mümkün deyil. Gənclərin xaricdə təhsil almasına yönəlmiş Dövlət Proqramının 2003-cü ildə qəbul edilməsi də insan kapitalının inkişafına verilən strateji əhəmiyyətin göstəricisidir.

Müasir texnologiyaların əldə edilməsi və tətbiqi Azərbaycanın iqtisadiyyatının innovativ inkişafına, yeni texnoloji sahələrin yaradılmasına və rəqəmsal iqtisadiyyatın genişlənməsinə imkan yaradır.

Siyasi və iqtisadi sabitlik investisiya mühitinin əsas dayağıdır

Beynəlxalq investorlar üçün siyasi və iqtisadi sabitlik mühüm amillərdən biridir. Prezident İlham Əliyev bugünkü dünyada ən önəmli məsələlərdən birinin məhz siyasi və iqtisadi sabitlik olduğunu vurğulayıb.

Azərbaycanın beynəlxalq şirkətlər və dövlətlərlə həyata keçirdiyi enerji, nəqliyyat və infrastruktur layihələri ölkənin etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirib. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş olduğuna dair geniş əməkdaşlıq portfeli mövcuddur.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası isə ölkənin qarşısında yeni iqtisadi imkanlar açıb. Hazırda azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma layihələri enerji, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, turizm və digər sahələrdə yeni investisiya imkanları formalaşdırır.

İnvestisiya Forumu yeni əməkdaşlıq imkanlarının platformasıdır

II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində imzalanmış sənədlər təqdim olunan imkanların konkret əməkdaşlıq layihələrinə çevrilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Forum yeni tərəfdaşlıqların qurulması, investisiya imkanlarının təqdim edilməsi və Azərbaycan iqtisadiyyatına beynəlxalq kapitalın cəlb olunması üçün mühüm platformadır.

Prezident İlham Əliyev çıxışında böyük kapitalı təmsil edən investorların feyk xəbərlərə inanmamasının vacibliyini də vurğulayıb. Bu yanaşma investisiya qərarlarının etibarlı və obyektiv informasiya əsasında qəbul edilməsinin əhəmiyyətini göstərir.

Beləliklə, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafının əsas istiqamətlərini və investisiya potensialını nümayiş etdirən mühüm platforma kimi çıxış edir. Enerji, logistika, mədənçilik, rəqəmsal transformasiya, insan kapitalı və yeni texnologiyalar iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və dayanıqlı artımın təmin edilməsi baxımından mühüm istiqamətlərdir. Forum çərçivəsində səsləndirilən fikirlər və imzalanan sənədlər isə bu potensialın konkret investisiya və əməkdaşlıq layihələrinə çevrilməsi üçün yeni imkanlar yaradır.

Siyavuş Novruzov,
Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinin sədri