Biri üçün zibil, digəri üçün xəzinə
1988-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarının Ali Məhkəməsi “Kaliforniya Qrinvuda qarşı” məsələsinə baxarkən qərara aldı ki, Konstitusiyaya Dördüncü Düzəliş evə yaxın zibillikdə qurdalanmağı oradan nəyi isə götürməyi qadağan etmir. Buna əsasən, ictimai yerə atılan hər şey “ədalətli qənimət” sayılmağa başladı.
Bu qərar yoxsulların təqiblərdən xilas olmasına kömək etdi, həm də zibil eşənlər və xəzinə axtaranlar üçün görünməmiş imkanlar açdı. Bütün dünyada bəzi insanlar zibil qazmağı yarımştat iş hesab edir və bundan külli miqdarda pul qazanırlar. Bəzən çox bahalı, bəzən hətta sərvət olan şeylər tapırlar.
Bir milyon dollar uduşlu lotereya bileti
Massaçusetsdən olan əlil mexanik Kevin Donovan tez-tez ani lotereya biletləri aldığı “White Hen Pantry” ərzaq mağazasının yanında dayanmağı xoşlayırdı. Bir-iki aya lotareyaya iki min dollara yaxın pul xərcləmişdi. Bir axşam evə gedərkən o, bir paket lotereya bileti almışdı.
Donovan qoruyucu örtüyü pozaraq arzulanan mükafatı görmədən lotereya biletlərini bir yığın yığdı və mağazanın kənarında yerləşən zibil qutusuna atdı. Bir müddət sonra əzilmiş lotereya biletlərini 83 yaşlı Edvard Sent Con götürür. Yaşlı bir kişi işlənmiş lotereya biletlərini yığırdı. Onları diqqətlə araşdırdıqdan sonra onlardan birinin qalib gəldiyini başa düşdü. Zibil sahibinə bütöv bir milyon dollar qazandırdı. Bu xəbər Massaçusets ştatında yayıldı. Kevin Donovan ümidsizcəsinə sübut etməyə çalışdı ki, o, qalib olub, Sent Con deyil, lakin boş yerə. İki ay sonra Kevin dünyasını dəyişdi.
“Tres Personajes”1 milyon dollarlıq rəsm
Broadvey boyunca gəzən Elizabet Qibson zibil yığını arasında təxminən 100x130 santimetr ölçüsündə bir şəkil gördü. O, gecikmədən onu evinə aparmaq qərarına gəldi.
Bir axşam o, “Antique's Roadshow” proqramına baxırdı. Orada rəssam Rufino Tamayonun çəkdiyi “Tres Personajes” tablosunun iyirmi il əvvəl oğurlandığını eşidib. Onun dəyəri bir milyon dollar idi. Rəsmi tapan şəxsə 15 min dollar mükafat vəd edilib. Qibson oğurlanmış rəsmin təsvirini dinlədikdən sonra onu Brodveydə gəzərkən tapdığını başa düşdü. Qadın “Tres Personaje”-i qanuni sahibinə qaytardı və 15 min dollar aldı. Bahalı tablonu kimin zibil qutusuna atdığı məlum deyil.
16500 dollar dəyərində nadir Maya artefaktları
Nyu-Yorkun Soho bölgəsində yaşayan rəssam Klinton Hillin ölümündən sonra yaxınları onun şəxsi əşyalarının yararsız zibil hesab etdiyi bir hissəsini Nik Dimola adlı şəxsə 4,5 min dollara satır. Dimola, Hillin əşyalarını beş il ərzində Kvinsdəki bir anbarda karton qutularda saxladı, sonra nəhayət içində nə olduğunu görməyə qərar verdi.
Məlum oldu ki, Hillin qohumları eramızdan əvvəl 300-cü ildən eramızın 500-cü illərinə qədər olan dövrə aid Maya artefaktlarını (daş baltalar, oymalar və s.) ona satıblar. Onların ümumi dəyəri 16,5 min dollar olub. Dimola sənətə və ya qədim əsərlərə maraq göstərmədiyindən onları satmaq qərarına gəldi.
22 min ABŞ dollarlıq əmanət istiqrazları
Kentukki ştatının Burlinqton sakini Mayk Rocers “Blue Grass Recycling” şirkətinin təkrar emal mərkəzində işləyirdi. 1971-ci ildə vəzifə yerinə yetirərkən, o, bir çənin dibində Marta Dobbins tərəfindən satın alınan iyirmiyə yaxın əmanət istiqrazını aşkar etdi. Onların dəyəri 22 min dollar idi. Rocers vicdanlı bir insan olaraq, atılan istiqrazların qanuni sahibini tapmaq qərarına gəldi.
Rocersin axtarışı onu Dobbinsin oğlu Robert Robertsə apardı. O, Mayka pul mükafatı təklif etdi, lakin o, nəzakətlə rədd etdi.
Bir milyon dollar uduşlu lotereya bileti
Arkanzas ştatının Litl-Rok şəhərinin sakini Şeron Cons qabın içindəki əzilmiş kağız parçaları arasında uduşlu bir milyon dollarlıq lotereya bileti tapir. Bu barədə xəbər yerli qəzetlərdə çap olunanda Şeron Dunkan adlı qadın peyda olub və uduşlu lotereya biletinin ona məxsus olduğunu iddia etməyə başlayıb. Uduşlu biletin alındığı mağazada işləyən qadın Liza Petriçes də Consun hekayəsini eşidir və bu barədə direktor Lui Dajaniyə danışır.
Dunkan, Petriçes və Dajani Şeron Consu məhkəməyə verirlər. Dunkan səhvən lotereya biletini atdığını söylədi. Öz növbəsində, Petriches və Dajani, mağazalarının yaxınlığındakı zibil qutularına girməyin qadağan olduğunu iddia etdilər.
500 dollar uduşlu lotereya bileti
Lorenzo Xuares adlı bir şəxs 4 il iş tapa bilmir və bu səbəbdən uzun müddətdir görüşdüyü sevgilisindən ayrılır. Otuz doqquzuncu ad günündə o, yanacaqdoldurma məntəqəsində yemək üçün bir loxma yemək alır və kassirlə müştəri arasında mübahisənin şahidi olur.
Müştəri ani lotereya biletini kiçik parçalara ayıraraq zibil qutusuna atır. Xuarez heç olmasa ad günündə bəxti gətirəcəyinə ümid edərək onları yığıb bir-birinə yapışdıraraq kassaya gətirir. Məlum olur ki, atılan lotereya bileti uduşludur. O, sahibinə 500 dollar gətirib.
“New York Freedom” qülləsinin tikintisi üçün köhnə layihələr
Üzərinə "ciddi məxfi" yazılan heç bir şey zibil qutusuna atılmamalıdır. Ancaq evsiz bir adam Nyu Yorkda Azadlıq qülləsinin yaxınlığında, Aşağı Manhettendəki qablardan birində məhz belə bir sənəd tapdı.
Bunlar konkret pul dəyəri olmayan, lakin potensial dəyəri olan Azadlıq qülləsinin tikintisi üçün nəzərdə tutulmuş iki layihə (hər biri 150 səhifə) idi. Tapılan sənədlərdə Azadlıq Qülləsinin tikintisi üçün müfəssəl mərtəbə planları var idi. Onlar 2001-ci il sentyabrın 11-də baş vermiş faciəvi hadisənin şahidi olan evsiz bir narkomanın əlinə keçdi. O, yaxşı dərk edirdi ki, sənədləri başqası tapsaydı, nələr baş verə bilərdi.
Azadlıq qülləsinin tapılan layihələri daha sonra memar tərəfindən araşdırılmış və bildirilmişdir ki, onlarda olan məlumatlardan, məsələn, partlayıcı maddələr üzrə ekspert binanı dağıtmaq üçün istifadə edə bilər.
100 min dollar
Sıx bir yolun kənarında tərk edilmiş bir təkərin içərisində nəsə tapmaq kimin ağlına gələr?
İndiana ştatının İndianapolis yaxınlığında zibil yığan yol işçiləri yolun kənarında nağd pulla dolu təkər tapıb və bu barədə polisə məlumat veriblər. Çox güman ki, tapılan pullar vicdansızlıqla əldə edilib. Narkotik kuryerlər çox vaxt külli miqdarda nağd pul aparmaq üçün belə üsullara əl atırlar.
Nüvə Silahları üçün nəzərdə tutulmuş plutoium
Nüvə bombası yaratmaq üçün xüsusi növ plutonium lazımdır. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı "Manhetten Layihəsi"ndə iştirak edən və sonradan Xirosima və Naqasakiyə atılan bombaların yaradılması zamanı elm adamları belə bir xüsusi növün plutonium-239 olduğunu aşkar etdilər. O, bir dəfə Vaşinqton ştatının cənub-şərqindəki zibillikdə aşkar edilmişdi. Tapılan plutonium-239 parçası şüşə butulkada olub. Belə bir miqdardan tam bir atom bombası yaratmaq mümkün deyildi, lakin bacarıqlı əllərdə o, təhlükəli bir şeyə çevrilə bilərdi. Energetika Departamentinin rəsmiləri bu radioaktiv materialın poliqona necə düşdüyünü müəyyən edə bilmədilər, lakin onlar onun təhlükəsiz şəkildə utilizasiyasına əmin oldular.
50 min dollarlıq skripka
Həyat yoldaşına musiqi hədiyyəsi axtaran bir kişi təsadüfən zibil qalaqlarının arasından skripka tapıb və onun dəyərini öyrənmək üçün “Antiques Roadshow” verilişinin ekspertlərinə müraciət edir. O, əvvəlcə tapdığı skripkanı satıb, əldə etdiyi gəlirlə həyat yoldaşına yeni musiqi aləti almaq istəyirdi. Skripkanın bir vaxtlar Pedracininin özünə məxsus olduğunu və ən azı 50 min dollar dəyərində olduğunu biləndə qəfildən fikrini dəyişdi. Qeyd edək ki, Cüzeppe Pedracini musiqi alətlərinin qiyməti on minlərlə dollar olan məşhur italyan skripka ustasının adıdır.
Nubar Süleymanova, “İki sahil”