Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində elə günlər vardır ki, onlar yalnız təqvimdə müəyyən bir tarix kimi deyil, milli yaddaşın, qəhrəmanlığın və tarixi ədalətin rəmzi kimi yaşayır. 4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü də məhz belə əlamətdar tarixlərdəndir. 2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin Ermənistanın işğalından azad edilməsi Azərbaycanın Vətən müharibəsində əldə etdiyi mühüm hərbi qələbələrdən biri olmaqla, xalqımızın 27 illik həsrətinə son qoydu.

Cəbrayılın azad edilməsi 44 günlük Vətən müharibəsinin ilk böyük uğurlarından biri kimi tarixə düşdü. Azərbaycan Ordusunun qəhrəman əsgər və zabitləri Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə düşmənin uzun illər ərzində yaratdığı müdafiə sədlərini yararaq doğma torpaqlarımızın azadlığı uğrunda böyük qəhrəmanlıq göstərdilər. Cəbrayılın azad olunması sonrakı hərbi əməliyyatlar üçün mühüm strateji imkanlar yaratdı və Azərbaycan Ordusunun qələbə əzmini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.

Cəbrayılın işğalı xalqımız üçün böyük faciə idi. 1993-cü ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilən rayon uzun illər ərzində doğma yurdlarından didərgin salınmış insanların nisgilinə çevrildi. İşğal dövründə şəhər və kəndlər dağıdıldı, tarixi-mədəni irsimizə ağır zərbə vuruldu, yaşayış məntəqələri viran edildi. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan araşdırmalar erməni vandalizminin miqyasını bir daha ortaya qoydu. Azərbaycan Prezidentinin rəsmi sənədlərində də qeyd edildiyi kimi, işğal dövründə şəhər, kənd və qəsəbələrimiz, tarixi-mədəni və dini abidələrimiz ciddi dağıntılara məruz qalmışdır.

Lakin Azərbaycan xalqı heç zaman öz doğma torpaqlarını unutmadı. Ötən 27 il ərzində Cəbrayıl sakinlərinin ən böyük arzusu doğma şəhərə qayıtmaq, ata-baba yurdlarında yenidən yaşamaq idi. Bu arzu Vətən müharibəsində Azərbaycanın qazandığı tarixi Zəfərlə reallığa çevrildi.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində həlledici mərhələ oldu. Azərbaycan Ordusu qısa müddət ərzində mühüm strateji yüksəklikləri və yaşayış məntəqələrini azad edərək düşmənin müdafiə xəttini yarıb keçdi. Oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi isə xalqımız tərəfindən böyük sevinc və qürur hissi ilə qarşılandı.

Cəbrayılın azad edilməsi həm də Azərbaycan əsgərinin yüksək döyüş qabiliyyətinin və qəhrəmanlığının göstəricisi idi. Bu qələbə şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin şücaəti və əsgər-zabitlərimizin fədakarlığı hesabına əldə edildi. Hər qarış torpağın azadlığı uğrunda canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsi Azərbaycan xalqının qəlbində əbədi yaşayacaq.

        Cəbrayılın azad edilməsindən sonra Azərbaycan Ordusunun qarşısında yeni imkanlar açıldı. Cəbrayıl istiqamətində əldə edilən uğurlar Füzuli və Zəngilan istiqamətlərində hərbi əməliyyatların genişləndirilməsinə mühüm təsir göstərdi. Beləliklə, Cəbrayılın azad edilməsi Vətən müharibəsinin ümumi gedişində mühüm strateji əhəmiyyət daşıdı.

       Azərbaycanın tarixi Zəfəri yalnız hərbi qələbə ilə məhdudlaşmadı. Vətən müharibəsində qazanılan Qələbə nəticəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm tarixi nəticələr əldə edildi. Azərbaycan Ordusunun şanlı qələbələri nəticəsində Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı şəhərləri və yüzlərlə yaşayış məntəqəsi işğaldan azad edildi. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 4 oktyabr rəsmi olaraq Cəbrayıl Şəhəri Günü elan edildi.

       Bu gün Cəbrayıl artıq yalnız keçmişin ağrılı xatirəsi deyil. Cəbrayıl yeni inkişaf və quruculuq mərhələsinə qədəm qoyub. İşğaldan azad edilmiş digər ərazilərdə olduğu kimi, burada da genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri həyata keçirilir. Ərazilərin minalardan təmizlənməsi, müasir infrastrukturun yaradılması, yolların çəkilməsi, enerji və kommunal sistemlərin qurulması, sosial obyektlərin inşası Böyük Qayıdışın mühüm istiqamətlərindəndir. Rəsmi məlumatlarda Cəbrayıl rayonunda bərpa işlərinin sistemli şəkildə aparıldığı və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıtması üçün şərait yaradıldığı bildirilir.

Cəbrayılın gələcəyi həm də Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun iqtisadi inkişafı ilə sıx bağlıdır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin böyük iqtisadi potensialının hərəkətə gətirilməsi, nəqliyyat və logistika imkanlarının genişləndirilməsi, yeni istehsal sahələrinin yaradılması, kənd təsərrüfatının inkişafı və məşğulluğun təmin olunması bu ərazilərin dayanıqlı inkişafına xidmət edir.

        Cəbrayılın yenidən qurulması Böyük Qayıdış siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Uzun illər məcburi köçkün həyatı yaşayan insanların doğma yurdlarına qayıtması tarixi ədalətin bərpasının ən mühüm göstəricilərindəndir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramının əsas məqsədi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə insanların təhlükəsiz, layiqli və müasir şəraitdə yaşayışının təmin edilməsidir.

         Bu gün Cəbrayılın adı Azərbaycan xalqının yaddaşında iki mühüm anlayışla yanaşı çəkilir: qəhrəmanlıq və quruculuq. Qəhrəmanlıq – bu torpaqları azad edən Azərbaycan əsgərinin şücaətidir. Quruculuq isə həmin torpaqlarda yeni həyatın bərpasıdır. Bir vaxtlar dağıdılmış şəhər və kəndlərin yerində yeni yaşayış məhəllələrinin, yolların, sosial obyektlərin və müasir infrastrukturun yaradılması Azərbaycanın gücünün və iradəsinin əyani ifadəsidir.

       4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü həm də gənc nəsil üçün mühüm vətənpərvərlik məktəbidir. Bu tarix bizə göstərir ki, Vətən sevgisi yalnız sözlə deyil, əməl və fədakarlıqla təsdiqlənir. Cəbrayılın azadlığı uğrunda döyüşən qəhrəmanlarımızın keçdiyi yol gələcək nəsillərə örnəkdir.

        Cəbrayılın 27 ildən sonra azad olunması Azərbaycan dövlətinin qətiyyətinin, xalqımızın birliyinin və ordumuzun gücünün təntənəsidir. Bu qələbə göstərdi ki, Azərbaycan öz tarixi torpaqlarını heç zaman unutmayıb və milli iradə, siyasi qətiyyət, iqtisadi güc və güclü ordu sayəsində tarixi ədaləti bərpa etmək mümkündür.

Bu gün 4 Oktyabrı qeyd edərkən ilk növbədə Cəbrayılın azadlığı uğrunda canından keçmiş şəhidlərimizi dərin ehtiramla yad edirik. Onların qəhrəmanlığı sayəsində Cəbrayıl yenidən Azərbaycanın ayrılmaz parçası kimi öz yeni tarixini yazır.

4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü mübarək olsun!

Cəbrayılın azadlığı Azərbaycan tarixinin şanlı səhifələrindən biridir. Bu səhifə şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin fədakarlığı, əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığı, xalqımızın birliyi və dövlətimizin qətiyyətli siyasəti ilə yazılıb. Bu gün isə həmin şanlı tarix yeni quruculuq salnaməsi ilə davam etdirilir.

Cəbrayıl yenidən dirçəlir, doğma sakinlərini bağrına basmağa hazırlaşır. Bu dirçəliş Azərbaycanın Zəfərinin əbədi və dönməz olduğunu bir daha nümayiş etdirir.

Ehtibar İsmayılov
YAP Ordubad rayon təşkilatının sədri