18 mart 2023 02:37
584

Kişilərlə qadınlar arasında bu qədərmi bioloji fərq var?

Qadınlarla və kişilərin bir-birindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqli olması faktını çoxdan bilirik. Bu fərqlərin əksəriyyəti ana təbiət tərəfindən qoyulur. Bunu hamımız bilirik.Amma konkret hansı fərqlərin olduğunu necə, bilirikmi? Aşkar fizioloji məqamları bir kənara qoyaraq, sizə kişi və qadın orqanizmi haqqında ən maraqlı 15 faktı aşağıda təqdim edəcəyik:

Anadangəlmə qüsurlu doğulmuş uşaqların əksəriyyəti oğlanlardır. Bu, başa düşüləndir. Çünki qızlarda hər halda əlavə bir cüt X xromosomu var.

Piy toxumasının orqanizmdə paylanması da müxtəlifdir. Təsadüfi deyil ki, liposaksiya proseduru qadınlarda kişilərə nisbətən daha effektiv olur, çünki qadınlarda piy, çökəklik, qarnın aşağı hissəsi və bud ətrafında bir növ halqa əmələ gətirir. Kişilərdə yağ orqanlar arasında yığılır, buna visseral da deyilir və buna görə də bu vəziyyətdə liposaksiya gücsüzdür.

Mitoxondrial xəstəliklər uşağa sırf anadan ötürülür, heç vaxt atadan keçmir.

Kişilər kəkələmədən qadınlara nisbətən 3-10 dəfə daha çox əziyyət çəkirlər.

Eşitmə səviyyəsi hər kəs üçün yaşla bağlıdır. Ancaq göründüyü kimi, qadınlarla və kişilər arasında fərqli şəkildə korlanır. Beləliklə, yaşla qadınlar aşağı səsləri eşitməyi dayandırır, kişilər isə yüksək səsləri daha pis qəbul etməyə başlayırlar. Cütlüklərin yaşla bir-birini başa düşməsinin niyə getdikcə çətinləşdiyi indi aydın oldu (əlbəttə ki, zarafat edirik).

Qan dövranı sistemi də müxtəlif cinslərdə fərqlənir. Belə ki, kişilərin qanında daha çox qırmızı qan hüceyrəsi və daha az su var və qadınlarda qırmızı qan hüceyrələrinin faizi kişilərə nisbətən 20% azdır, qadınlarda isə daha çox su var. Bundan əlavə, qan kişi orqanizmində kifayət qədər bərabər şəkildə dolaşır, qadınlarda isə dövran olur və nəticədə çanaq nahiyəsində və həyati orqanlarda qanın konsentrasiyası xeyli yüksək olur.

Həyati orqanlardan söz düşmüşkən - onlar da fərqlidirlər. Fərqlərdən biri qaraciyərdədir: cinsə görə dəyişən 1000-ə yaxın gen qaraciyər funksiyası ilə əlaqələndirilir. Buna görə də onun iştirakı ilə işlənən hər şey müxtəlif sürətlə emal olunur.

Üzlərimiz də əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Daha kəskin üz cizgiləri kimi aşkar fərqlərə əlavə olaraq, tədqiqatçılar qadınların üzlərinin orta hesabla kişilərdən daha geniş olduğunu da müəyyən ediblər.

Kəllənin forması da dəyişir. Belə ki, xarici oksiput (kəllənin aşağı arxa hissəsində yerləşir) kişilərdə qadınlara nisbətən bir qədər böyükdür.

Kişilərdə intellektual orta faizi qadınlara nisbətən daha yüksəkdir. Bu, çox vaxt həm dahilərin, həm də zehni geriliyi olanların daha çox faizini izah edir. Qeyd edilənlərə əlavə olaraq demək lazımdır ki, oğlanlarda autizm hallarına da qızlara nisbətən 4 dəfə çox rast gəlinir.

Və hətta, göründüyü kimi, bir qədər fərqli nəfəs alırıq. Kişilər enerjinin böyük hissəsini anaerob tənəffüsdən, qadınlar isə əksinə aerob tənəffüsdən alırlar.

Əbəs yerə qadınların evdə nizam-intizamı kişilərdən daha yaxşı saxladıqlarına inanılır. Bu, daha çox tərbiyə və özünütərbiyə məsələsi olsa da, bioloji baxımdan qadınların yersiz şeyləri görməsi daha rahatdır, çünki qadınlar daha yaxşı periferik görmə qabiliyyətinə malikdir, kişilər isə vizual axtarışda daha yaxşıdır. Bundan əlavə, qadınlar rəngləri daha yaxşı fərqləndirirlər. Bu da təkamül fəndlərindən başqa bir şey deyil ki, bəzilərini ova, bəzilərini isə yığıcılığa və ev təsərrüfatına uyğunlaşdırıb.

Hətta ürəkdə də bəzi fərqlər var. Məsələn, kişilərdə infarkt əlamətləri olduqca aydındır: nə baş verdiyini dərhal anlayırlar. Qadınlara gəlincə, infarkt əlamətləri çox gözlənilməz ola bilər.

Kişilərdə məkan təfəkkürü daha yaxşı inkişaf etmişdir.

Kişilər arasında ölüm demək olar ki, bütün xəstəliklər üçün daha yüksəkdir, təkcə döş xərçəngi və digər oxşar xəstəliklər kimi tipik qadın xəstəlikləri istisnadır.

Nubar Süleymanova, “İki sahil”