Azərbaycanın xarici siyasi doktrinası 2026-cı ilin fevral ayında proaktiv və nəticəyönümlü diplomatiyanın yeni bir zirvə nöqtəsinə qədəm qoyub. Prezident İlham Əliyevin 13-15 fevral tarixlərində Münxen Təhlükəsizlik Konfransında iştirakı və bu dinamik fəaliyyətin dərhal ardınca fevralın 15-də Belqradda keçirilən rəsmi təmasları Bakının Avrasiya geosiyasi xəritəsindəki yerini "orta güc" (middle power) statusu ilə möhkəmləndirən vahid strateji trayektoriyadır. Bu diplomatik marşrut göstərir ki, Azərbaycan artıq yalnız regional oyunçu deyil, Şərqi Avropadan Balkanlara qədər uzanan geniş coğrafiyada sabitliyin, enerji təhlükəsizliyinin və yeni logistik dəhlizlərin əsas moderatorlarından biridir.
Münxen Təhlükəsizlik Konfransı 2026-cı ilin qlobal qeyri-müəyyənlikləri fonunda Azərbaycanın milli maraqlarını qlobal elitaya diktə etdiyi ən mühüm intellektual və siyasi platforma oldu. Konfrans çərçivəsində dövlət başçısının Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşü, regional təhlükəsizlik məsələləri ilə yanaşı, Azərbaycanın Kiyevdəki səfirliyinin atəşə tutulması kimi həssas diplomatik insidentlərin prinsipial şəkildə müzakirəsinə imkan verdi. Bakı öz müstəqil mövqeyini qoruyaraq eyni zamanda Bolqarıstan Prezidenti və Bundestaqın nümayəndələri ilə keçirdiyi görüşlərdə Avropanın enerji və nəqliyyat xəritəsini yenidən cızan Orta Dəhliz və "Yaşıl Enerji" layihələrini gündəmin mərkəzinə daşıdı. Xüsusilə, "The Goldman Sachs Group" kimi qlobal maliyyə nəhəngləri ilə aparılan müzakirələr Azərbaycanın iqtisadi diversifikasiya modelinin beynəlxalq kapital üçün nə qədər cəlbedici olduğunu bir daha təsdiq etdi.
Münxen müzakirələrinin məntiqi və daha praktik davamı kimi Belqrada reallaşan səfər isə Azərbaycanın Balkan siyasətinin strateji dərinliyini institusional müstəviyə keçirdi. Fevralın 15-də — Serbiyanın Dövlətçilik Günü kimi rəmzi bir tarixdə Belqradda Azərbaycan və Serbiya arasında Strateji Tərəfdaşlıq Şurasının birinci iclasının keçirilməsi iki ölkə arasındakı münasibətlərin artıq sadəcə dostluq deyil, qarşılıqlı strateji asılılıq səviyyəsinə yüksəldiyini sübut edir. Prezident İlham Əliyevin serbiyalı həmkarı Aleksandr Vuçiç ilə mətbuata bəyanatı zamanı səsləndirdiyi "Azərbaycan Serbiyaya böyük həcmdə sərmayə qoymağa hazırdır" ismarışı ölkəmizin artıq ixracatçı dövlətdən fəal regional investora çevrildiyinin rəsmi elanıdır. Serbiyaya təbii qaz ixracının artırılması və elektrik enerjisi sahəsində əməkdaşlıq planları Azərbaycanın Balkanlarda enerji arxitekturasının təməl daşına çevrildiyini göstərir.
Bu iki istiqamət arasındakı analitik bağlılıq ondan ibarətdir ki, Azərbaycan həm qlobal təhlükəsizlik forumlarında, həm də ikitərəfli strateji tərəfdaşlıqlarda vahid prinsipdən — suverenlik və milli maraqların iqtisadi dividendsiz qalmaması prinsipindən çıxış edir. Münxendən Belqrada uzanan bu diplomatik xətt həm də Ermənistanla sülh prosesində Bakının əlini gücləndirən mühüm amildir. Belə ki, beynəlxalq ictimaiyyətin diqqəti Azərbaycanın təklif etdiyi logistik (Zəngəzur dəhlizi) və enerji layihələrinə yönəldikcə sülh gündəmi daha çox praqmatizm və iqtisadi fayda üzərində formalaşır.
Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, 2026-cı ilin bu fevral diplomatiyası Azərbaycanın "güclü dövlət, müstəqil siyasət" doktrinasının praktiki təntənəsidir. Bakı artıq beynəlxalq gündəmi sadəcə izləyən deyil, onu formalaşdıran, enerji və nəqliyyat xəritələrini yenidən dizayn edən əsas subyektdir. Bu fəallıq Azərbaycanın həm Qərbdə ehtiyac duyulan etibarlı tərəfdaş, həm də öz regionunda şərtləri diktə edən dominant güc mərkəzi olduğunu qəti şəkildə təsbit edir.
Tural İsmayılov,
Analitik
