Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin sədri Ramil İskəndərli əməkhaqqı sisteminin modernləşdirilməsi ilə bağlı “İki sahil”ə müsahibə verib.

O, bildirib ki, beynəlxalq təcrübə sübut edir ki, əməkhaqqı sisteminin modernləşdirilməsi korrupsiyaya qarşı sistemli mübarizənin mühüm tərkib hissəsidir.

– Yeni qanunvericilik aktları dövlət qulluğunda əməkhaqqı sisteminin şəffaflığını və ədalətliliyini necə təmin edir?

– Prezident İlham Əliyev tərəfindən imzalanmış yeni normativ-hüquqi aktlar dövlət qulluğunda əməkhaqqı sisteminin daha sistemli və aydın qaydalar əsasında qurulmasına xidmət edir. Əsas yeniliklərdən biri əməkhaqqının formalaşdırılma meyarlarının vahid prinsiplər əsasında müəyyənləşdirilməsidir. Bu isə subyektiv yanaşmaların, qeyri-rəsmi əlavələrin və fərqli dövlət qurumlarında müxtəlif tətbiqlərin qarşısını alır. Eyni zamanda, eyni vəzifə və məsuliyyət səviyyəsi üçün eyni əməkhaqqı yanaşmasının tətbiqi ədalət prinsipini möhkəmləndirir.

– Yeni model dövlət qulluğunun əmək bazarında rəqabət qabiliyyətini və peşəkar kadrların cəlb olunmasını necə stimullaşdırır?

– Müasir və şəffaf əməkhaqqı sistemi dövlət qulluğunu daha cəlbedici edir. Əmək bazarında rəqabət yalnız maaş səviyyəsi ilə deyil, həm də onun sabitliyi, şəffaflığı və inkişaf imkanları ilə müəyyən olunur. Yeni model bu üç komponenti özündə birləşdirir. Xüsusilə gənc və ixtisaslı mütəxəssislər üçün dövlət qulluğu artıq daha proqnozlaşdırılan və karyera baxımından perspektivli sahəyə çevrilir. Bundan əlavə, fəaliyyət nəticələrinə bağlı stimullaşdırıcı mexanizmlərin tətbiqi məhsuldarlığı artırmaqla yanaşı, peşəkar kadrların sistemdə saxlanılmasına da müsbət təsir göstərir.

– Əməkhaqqı sistemində aparılan dəyişikliklər dövlət qulluqçularının sosial müdafiəsini və gəlir sabitliyini necə gücləndirir?

– Yeni yanaşma dövlət qulluqçularının sosial təminatını gücləndirməyə yönəlib. Əməkhaqqının daha strukturlaşdırılmış və sabit mexanizm əsasında müəyyənləşdirilməsi onların gəlirində kəskin dalğalanmaların qarşısını alır. Bu isə sosial rifah baxımından mühüm amildir. Eyni zamanda, əməkhaqqının rəsmi komponentlərinin artırılması sosial sığorta və pensiya təminatı kimi sahələrdə də müsbət təsir yaradır. 

– Beynəlxalq təcrübədə dövlət qulluğunda əməkhaqqı sisteminin təkmilləşdirilməsi sahəsində hansı müsbət nümunələr vardır?

– Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, dövlət qulluğunda əməkhaqqı sisteminin şəffaf, ədalətli və rəqabətqabiliyyətli şəkildə qurulması korrupsiyaya qarşı mübarizənin əsas alətlərindən biridir. Xüsusilə OECD və World Bank kimi nüfuzlu beynəlxalq qurumların tövsiyələrində qeyd olunur ki, bazara uyğun və aydın qaydalarla tənzimlənən əməkhaqqı sistemi korrupsiya risklərini minimuma endirir.

Məsələn, Estonia, Sinqapur və Gürcüstan kimi ölkələrdə dövlət qulluqçularının əməkhaqqı sisteminin təkmilləşdirilməsi yüksək peşəkarlığın cəlb olunması ilə yanaşı, korrupsiya hallarının aşağı səviyyədə qalmasına ciddi təsir göstərib. Bu islahatlar çərçivəsində dövlət sektorunda vahid əməkhaqqı sistemin tətbiqi ilə həm şəffaflığı gücləndirib, həm də korrupsiya ilə mübarizədə mühüm irəliləyiş əldə edib.

Beynəlxalq təcrübə sübut edir ki, əməkhaqqı sisteminin modernləşdirilməsi yalnız sosial təminat məsələsi deyil, eyni zamanda effektiv və şəffaf dövlət idarəçiliyinin, eləcə də korrupsiyaya qarşı sistemli mübarizənin mühüm tərkib hissəsidir. Azərbaycan da bu istiqamətdə həyata keçirilən son islahatlarla qabaqcıl beynəlxalq təcrübəyə uyğunlaşma yolunda mühüm addımlar atır.

Yaqut Ağaşahqızı,”İki sahil”