XX əsrin sonlarında Azərbaycan xalqı uzun illərdən sonra yenidən dövlət müstəqilliyinə qovuşdu. 1991-ci ildə müstəqilliyin bərpası xalqımızın ən böyük arzularından birinin gerçəkləşməsi olsa da, ölkənin qarşısında çox ciddi problemlər dayanırdı. Yeni müstəqil dövlətin möhkəmləndirilməsi, iqtisadiyyatın yenidən qurulması, milli ordunun yaradılması və ərazi bütövlüyünün qorunması kimi mühüm vəzifələr həllini gözləyirdi. Təəssüf ki, həmin dövrdə ölkəyə rəhbərlik edən qüvvələr bu məsuliyyətli vəzifələrin öhdəsindən lazımi səviyyədə gələ bilmədilər.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətdən getməsindən sonra ölkədə ictimai-siyasi vəziyyət getdikcə ağırlaşmağa başladı. Hakimiyyət uğrunda gedən mübarizə dövlət idarəçiliyində ciddi problemlər yaratmışdı. Mərkəzi hakimiyyət zəifləmiş, müxtəlif siyasi qruplar arasında qarşıdurmalar genişlənmişdi. Dövlət qurumlarının fəaliyyəti iflic vəziyyətinə düşmüş, ölkədə xaos və anarxiya hökm sürməyə başlamışdı. Qanunların işləmədiyi, dövlət intizamının pozulduğu bir şəraitdə Azərbaycan müstəqilliyini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı.
Ölkədə yaranmış iqtisadi vəziyyət də son dərəcə ağır idi. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra mövcud iqtisadi əlaqələrin qırılması sənaye müəssisələrinin fəaliyyətinə ciddi zərbə vurmuşdu. Zavod və fabriklərin əksəriyyəti fəaliyyətini dayandırmış, istehsalın həcmi kəskin şəkildə azalmışdı. İşsizlik sürətlə artır, əhalinin həyat səviyyəsi aşağı düşürdü. İnflyasiya insanların gündəlik həyatını çətinləşdirir, maaş və pensiyaların verilməsində problemlər yaranırdı. Sosial müdafiə sistemi zəiflədiyindən əhali ağır sosial vəziyyətlə üzləşmişdi.
Bu dövrdə Azərbaycanın ən böyük problemlərindən biri Ermənistanın hərbi təcavüzü idi. Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Azərbaycan torpaqlarının işğalı davam edir, yaşayış məntəqələri dağıdılır, minlərlə insan öz doğma yurdlarından didərgin düşürdü. Cəbhədə vəziyyət getdikcə mürəkkəbləşir, hərbi əməliyyatlar nəticəsində yeni ərazilər işğal olunurdu. Ölkədə vahid hərbi idarəetmənin olmaması və siyasi sabitliyin pozulması müdafiə qabiliyyətinə mənfi təsir göstərirdi.
1992-1993-cü illərdə ölkədə baş verən hadisələr dövlətçiliyin gələcəyini sual altına qoymuşdu. Ayrı-ayrı silahlı dəstələrin fəaliyyəti genişlənmiş, müxtəlif bölgələrdə mərkəzi hakimiyyətə tabe olmamaq meyilləri güclənmişdi. Bəzi qüvvələr ölkənin parçalanmasına yönəlmiş addımlar atır, separatçılıq təhlükəsi artırdı. Xalqın gələcəyə olan inamı azalır, dövlət idarəçiliyinə etibar zəifləyirdi.
1993-cü ilin iyun ayında baş verən hadisələr ölkədəki böhranın kulminasiya nöqtəsi oldu. Gəncədə baş verən hadisələr nəticəsində vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi yarandı. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində vəziyyət daha da gərginləşdi. Dövlət hakimiyyəti faktiki olaraq böhran vəziyyətinə düşmüşdü. Belə bir şəraitdə Azərbaycan xalqı ölkəni bu ağır vəziyyətdən yalnız Heydər Əliyevin xilas edə biləcəyinə inanırdı.
Xalqın təkidli tələbi və çağırışı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasında fəaliyyət göstərən Heydər Əliyev Bakıya dəvət olundu. O dövrdə Naxçıvanda həyata keçirdiyi uğurlu siyasət nəticəsində böyük nüfuz qazanan Heydər Əliyev xalqın etimadını doğrultmuş, dövlətçilik prinsiplərinə sadiqliyini nümayiş etdirmişdi. Azərbaycanın taleyinin həll olunduğu bir vaxtda onun Bakıya qayıdışı xalq tərəfindən böyük ümidlə qarşılandı.
1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Sədri seçilməsi ölkənin həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Bu tarix sonralar Milli Qurtuluş Günü kimi Azərbaycan xalqının yaddaşına həkk olundu. Çünki məhz həmin gündən etibarən ölkənin xilası və inkişafı istiqamətində mühüm addımlar atılmağa başlandı.
Heydər Əliyev ilk növbədə ölkədə siyasi sabitliyin təmin olunmasına nail oldu. Dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısı alındı, qanunsuz silahlı birləşmələr zərərsizləşdirildi, dövlət hakimiyyətinin vahidliyi bərpa edildi. Vətəndaş qarşıdurmasının qarşısının alınması və milli birliyin təmin olunması istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirildi. Xalqın dövlətə olan inamı yenidən bərpa olundu.
Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi istiqamətində də mühüm işlər görüldü. Dünya dövlətləri və beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq inkişaf etdirildi, ölkəmizin beynəlxalq nüfuzu yüksəldi. Azərbaycan beynəlxalq aləmdə etibarlı tərəfdaş kimi tanınmağa başladı.
1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın iqtisadi inkişaf tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Bu müqavilə xarici investisiyaların ölkəyə cəlb edilməsinə, enerji sektorunun inkişafına və iqtisadiyyatın dirçəlməsinə böyük təkan verdi. Sonrakı illərdə həyata keçirilən irimiqyaslı layihələr Azərbaycanın iqtisadi qüdrətini daha da artırdı.
Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası müasir dövlət quruculuğunun əsasını təşkil etdi. Demokratik təsisatların formalaşdırılması, insan hüquq və azadlıqlarının təmin olunması istiqamətində ardıcıl islahatlar həyata keçirildi.
Bu gün Azərbaycan xalqı 15 İyun – Milli Qurtuluş Gününü böyük ehtiram və minnətdarlıq hissi ilə qeyd edir. Çünki bu tarix yalnız bir siyasi hadisə deyil, həm də dövlətimizin və müstəqilliyimizin xilası tarixidir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanı parçalanmaq və müstəqilliyini itirmək təhlükəsindən xilas etdi, ölkəmizin gələcək inkişafının möhkəm təməlini yaratdı.
Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan dövlətçiliyinin qurtuluşunun, xalqın birliyinin və milli həmrəyliyinin rəmzidir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsi bu gün də ölkəmizin inkişafına xidmət edir. Onun müəyyən etdiyi strateji inkişaf kursu Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və Azərbaycan hər keçən gün daha da güclənərək beynəlxalq aləmdə öz mövqeyini möhkəmləndirir.
Məhz buna görə də 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixinin ən əlamətdar və şərəfli səhifələrindən biri kimi daim xalqımızın yaddaşında yaşayacaqdır.
Fidan Əliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının məsləhətçisi
