26 aprel 2022 03:17
1098

Ev heyvanlarını öpmək gigiyenikdirmi?

Sizcə, itinizin, pişiyinizin və ya digər ev heyvanınızın sizi öpməsinə icazə vermək normaldırmı? Tüklü bir heyvan həyatınızı sevgi və sevinclə doldurur və az miqdarda tüpürcəkdən heç bir şey olmayacaq düşünürsünüz, elə deyilmi? Bu və ya digər şəkildə, əgər, oxşar vəziyyətlə qarşılaşsanız, sağlamlığınız haqqında düşünməlisiniz.

Bu məqalə əsasən itlər və pişiklər haqqında olacaq, çünki onlar ən məşhur ev heyvanlarıdır. Ancaq hansısa başqa heyvanın sahibi olsanız belə, burada yenə də çoxlu faydalı məlumatlar tapa bilərsiniz.

Mikroblar

Ekspert Omai Qarner bildirir ki, ümumiyyətlə, heyvanları öpmək gigiyenik deyil.

Gəlin etiraf edək ki, ev heyvanınızın ağzı çirklidir. Pişiklər və itlər ağızlarından insanlardan qat-qat çox istifadə edirlər, məsələn, yerdən yemək yemək, səkidə ölü göyərçin olub-olmadığını yoxlamaq üçün və s.  Beləliklə, heyvanların ağzında çoxlu sayda mikroorqanizmlər var ki, onları qucaqladıqdan və öpdükdən  sonra ağzınıza girə bilər. Ən vacibi budur ki, bu mikroblar nə qədər təhlükəli ola bilər? Gəlin bunu anlayaq.

Ağız sağlamlığı

Bir çox baytar stomatoloqları və geniş ictimaiyyət heyvanların öpülməsinin ağız sağlamlığına zərər verə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlarını bildirirlər. Baxmayaraq ki, bu, hələ sübut olunmayıb. Ancaq bu gün insanların, itlərin və pişiklərin ağzındakı mikrobların bir sıra oxşarlıqları və bir sıra fərqlilikləri olduğu dəqiq məlumdur.

Məsələn, 2015-ci ildə dörd itin və onların sahiblərinin və ev heyvanları olmayan iki insanın ağız mikrobiomunun DNT-sini ardıcıllıqla tərtib edən kiçik bir araşdırma aparılıb. Nəticələr göstərib ki, heyvanların ağız boşluğundan olan bakteriyalar turşuluğun nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı olduğu insanın ağız boşluğunda çox yaxşı yaşaya bilmir. Yeri gəlmişkən, pişiklər itlərlə eyni turşuluğa malikdir. Bu araşdırma həmçinin göstərdi ki, dişlərinizi vaxtında fırçalamaq potensial təhlükəli bakteriyaların çoxundan xilas ola bilər. Əlbəttə ki, bəzi bakteriyalar ağızda qala bilər, lakin az miqdarda onlar təhlükəli deyil.

İnfeksiya riski

Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinin məlumatına görə, heyvanlardan yoluxa bilən çoxlu sayda xəstəlik var, onlar bakteriya, viruslar, müxtəlif parazitlər və göbələklər tərəfindən ötürülür. Və diqqətəlayiq olan budur ki, infeksiyanın ötürülməsinin böyük əksəriyyəti yoluxmuş heyvanın mayeləri ilə təmasda olur. Bir çox təhlükəli xəstəliklər, məsələn, quş qripi insanların nadir hallarda evlərində ev heyvanı kimi saxladıqları heyvanlar tərəfindən ötürülür. Pişiklər və itlər, hətta özləri xəstələnməyənlər də patogen mikroblar yayırlar. Ümumiyyətlə, əgər ev heyvanınızın yaralarınızı yalamasına icazə verməsəniz o zaman heç bir şeyə yoluxma ehtimalınız yoxdur. Mikrobların bu nahiyələrdən bədənə daxil olması üçün gözlər, burun və ağızdakı selikli qişalar çox həssasdır. Buna görə də, pişiklər və itlər, eləcə də onların bədən mayeləri ilə hər hansı təmasdan sonra əllərinizi yaxşıca yumaq çox vacibdir.

Hansı xəstəliyə yoluxa bilərik?

Heyvanların "öpüşündən" nəzəri olaraq yoluxa bilən çoxlu sayda xəstəliklər var. Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinə görə, kampilobakterioz pişik və itlərdən ötürülə bilən ən çox yayılmış infeksiyalardan biridir. Zərərli Campylobacter bakteriyaları heyvanların nəcisi ilə yayılır və bir neçə dəfə qeyd etdiyimiz kimi, heyvanların tüpürcəklərində nəcis hissəcikləri qala bilər, çünki onlar özlərini yalamağı sevirlər. Kampilobakteriozun simptomları qarın ağrısı, ishal və qızdırmadır. Siz həmçinin insanın nazik bağırsağında parazitlik edən protozoan olan lyamblianın yaratdığı mədə-bağırsaq infeksiyası olan lyambliozu da tuta bilərsiniz. Simptomlar həm insanlar, həm də heyvanlar üçün ümumidir: şişkinlik, qarın ağrısı, ishal, ürəkbulanma və qusma. Ancaq yenə də yoluxma riski azdır, əlavə olaraq, adətən müxtəlif növ Giardia insanları parazitləşdirir, lakin gəmiricilər, məsələn, insanlarla eyni gərginlikdən əziyyət çəkirlər. Mədə-bağırsaq traktına aid olmayan bir sıra xəstəliklər də var ki, onlar heyvanlardan yoluxa bilər - məsələn, bartonellyoz. Bartonella bakteriyası pişiklər tərəfindən daşınır və tüpürcək və ya heyvanın açdığı yara vasitəsilə ötürülə bilər. Bu bakteriyanın daşıyıcısı olan pişiklərdə çox vaxt xəstəlik əlamətləri müşahidə olunmur. Simptomlar qriplə eynidir: qızdırma, baş ağrısı, iştahsızlıq və yorğunluq. Əgər cızıqdan yoluxsanız, yara şişə, ağrıya və sıza bilər. Bir daha qeyd etmək istərdim ki, əgər yuxarıda göstərilən xəstəliklərdən birini ev heyvanınızdan alsanız, o zaman bu, çox güman ki, sizə çox zərər gətirməyəcək. İmmuniteti zəif olan insanlar, o cümlədən gənc uşaqlar və yaşlılar əlavə ehtiyat tədbirləri görməlidirlər. Belə insanlar üçün xəstəliklərin və əlaqəli ağırlaşmaların inkişaf riski daha yüksəkdir.

Aysel Bayramova

(Mənbə: https://stakanchik.media/article/naskolko-negigienichno-czelovat-domashnego-pitomcza)