Bilirik ki, bəzi məhsulların çox qısa, bəzi məhsulların sonsuz istifadə müddəti olur. Özümüzə sendviç hazırlamazdan əvvəl çörəyin təzəliyini yoxlayırıq. Bir kasa sıyıq hazırlamazdan əvvəl südün turş olmadığına əmin olmaq üçün mütləq onu qoxlayırıq. Lakin ətrafımızda bir sıra məhsullar var ki, onların istifadə müddəti haqqında heç düşünmürük.
İstifadə müddəti bitmiş məhsullar bədənimiz üçün birbaşa təhlükədir. Onlar sağlamlığımıza, dərimizə və hətta fiziki formamıza təsir edə bilər. Buna görə də hər bir məhsulun üzərindəki “istifadə qaydası” etiketinə həmişə baxmaq vacibdir.
Diş fırçası
Yararlılıq və xidmət müddəti: 3 ay
Diş fırçası istehsaldan sonra uzun müddət istifadə olunmasa xarab olmayacaq. Amma aktiv istifadə zamanı fırçanın hər 3 aydan bir dəyişdirilməsi lazımdır, əks halda diş və diş ətində problemlər yarana bilər. Bu onunla bağlıdır ki, zaman keçdikcə tüklər köhnəlir, daha kobud olur və artıq qida qalıqlarını eyni effektivliklə təmizləyə bilmir. Bundan əlavə, mütəxəssislər ağız boşluğu və nazofarenks xəstəliklərindən (tonzillit, qrip) əziyyət çəkdikdən sonra fırçanın dəyişdirilməsini tövsiyə edirlər.
İdman ayaqqabısı
İstifadə müddəti: 500-700 km
İstər gəzinti, istər qaçış, istərsə də aktiv məşq olsun, ayaqqabılarımız bütün təsirləri “udur” və sümüklərimiz, oynaqlarımız və əzələlərimiz üçün etibarlı dəstək verir. Zamanla elastiklik və daşıma qabiliyyəti itir, bu da qaçılmaz olaraq bədəndə artan stressə səbəb olur. Bu, əzələ və oynaq ağrılarına və hətta yaralanmalara səbəb ola bilər.
Dəsmal
İstifadə müddəti: 2 il
Dəsmal kif iyi gəlməyə başlayan kimi və ya uducu xüsusiyyətlərini itirən kimi, duşdan sonra onun təravətini hiss etməyəcəksiniz. Orta hesabla, keyfiyyətli bir dəsmal 1-2 il istifadədən sonra qoxumağa başlayır, nəmi zəif qəbul edir.
Tərliklər
Yararlılıq müddəti:1 il
Sizi evdə və ya işdə rahatlaşdıran isti və tüklü başmaqlar göbələk və bakteriyalar üçün əsl sahə ola bilər. Xüsusilə ayaqların nəfəs almasına imkan verməyən sintetikdən hazırlanırsa. Ayaqlarınızı rahat və təmiz saxlamaq üçün başmaqlarınızı ildə bir dəfə dəyişdirməyiniz və ya tez-tez yaxşıca yumağınız məsləhətdir.
Döşək
Rəf ömrü və xidmət müddəti: 6-8 il
Əgər belinizdə narahatlıq hissi ilə oyandığınızı görsəniz, allergiya və ya yuxusuzluq hiss etsəniz, bəlkə də köhnə döşəkdən qurtulmağın vaxtı çatıb. Mütəxəssislər döşəyi hər 6-8 ildən bir dəyişdirməyi məsləhət görürlər.
Qabların yuyulması üçün süngər
Xidmət müddəti: 2 həftə
Süngər qida qalıqları və digər çirkləndiricilərlə mübarizə aparmağa kömək edir. O, daim nəm çəkir və onunla birlikdə bir çox bakteriyaları udur, onlar üçün əlverişli rütubətli mühit yaradır. Minlərlə hüceyrəli koloniyalar arasında təhlükəli salmonellalar da gizlənə bilər. Buna görə mütəxəssislər köhnə süngərdən vaxtında qurtulmağı məsləhət görürlər.
Tonal krem
Yararlılıq müddəti: 6 ay
Mütəxəssislər hər altı aydan bir tonal kremin və maye göz kölgəsinin dəyişdirilməsini tövsiyə edir.
Tonal kremi üzünüzə sürtməzdən əvvəl onun teksturasına, eləcə də inqridiyentlərin tərkibinə diqqət yetirmək lazımdır.
Kremin istifadə müddəti bitən kimi onun komponentləri parçalanmağa başlaya bilər. Müddəti bitmiş tonal kremdən istifadə edərək, cildinizə böyük bir konsentrasiyada yağ tətbiq etmək riskiniz var və bu, şübhəsiz ki, bütün məsamələri bağlayaraq dəriyə ziyan edər. İstifadə müddəti bitmiş tonal kremlərin digər problemi bakteriyalardır. Baza ilə konteynerdə nəm yığılır və bakteriyaların inkişafına səbəb olur. Bu da üzdə sızanaq və qıcıqlanma ilə nəticələnə bilər.
Mayo Klinikasının eksperti Amanda Loqanın sözlərinə görə, su əsaslı tonal krem təxminən bir il, yağ əsaslı tonal krem isə təxminən 18 ay istifadə edilə bilər.
Günəş kremi
Yararlılıq müddəti: 3 il
Çölə çıxmazdan əvvəl günəş kreminizin son istifadə tarixini yoxlamağı unutmayın. İş ondadır ki, zaman keçdikcə krem günəşdən qoruyucu xüsusiyyətlərini itirir və qorunma səviyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşür. Orta hesabla, yaxşı bir krem ən azı üç il davam edir. Buna görə də, evdə müxtəlif SPF kremlər kolleksiyanız varsa, onların son istifadə tarixlərini nəzərdən keçirməyi unutmayın.
Vitaminlər
Rəf ömrü və xidmət müddəti: 2 il
İstehsalçılar tez-tez vitaminlərin istifadə müddəti ilə bağlı dəqiq tövsiyələr göstərmirlər. Ancaq bu, onların son istifadə tarixinin olmadığı anlamına gəlmir.
İstifadə müddəti bitmiş vitaminlər bədənimiz üçün potensial təhlükə yaratmır, lakin effektivliyini itirə bilər. İstifadə müddəti bitmiş vitaminlərin qəbulu sizi etiketdə göstərilən bütün qida maddələri ilə təmin etməyəcək, çünki onlar parçalanır. Ancaq vitaminləri nəmdən və birbaşa günəş işığından uzaq saxlasanız, onların saxlama müddətini artıra bilərsiniz.
Batareyalar
Rəf ömrü və istifadə müddəti: 5 il
Əksər batareyaların saxlama müddəti beş ildir. Lakin zaman keçdikcə enerji ehtiyatlarını itirirlər. Buna görə də, batareyaları istifadə müddəti bitmədən istifadə etmək tövsiyə olunur. İstifadə müddəti bitmiş batareyalar işləyə bilər, lakin onlardan yüksək güc və yüksək səmərəlilik gözləməyin.
Nubar Süleymanova, “İki sahil”
