Ekspert: Fərdi avtomobillərlə xarici səfərlər azalsa da, beynəlxalq yükdaşımaları davam edir və bu sahədə “Yaşıl Kart” sığortasından istifadə olunur

Beynəlxalq avtomobil səfərləri zamanı sürücülərin qarşılaşa biləcəyi əsas məsələlərdən biri nəqliyyat vasitəsinin mülki məsuliyyətinin sığortalanmasıdır. Bu məqsədlə tətbiq edilən “Yaşıl Kart” sistemi xarici ölkələrdə avtomobillə hərəkət edən şəxslərin üçüncü şəxslərə vurduqları zərərə görə mülki məsuliyyətini əhatə edən beynəlxalq sığorta mexanizmidir. Sistem sürücülərin səfər etdikləri ölkələrdə yerli icbari avtomobil sığortası tələblərinə uyğun təminat əldə etməsinə imkan verir. Qəza baş verdikdə zərərin tənzimlənməsi isə müvafiq ölkənin qanunvericiliyi və sistemin qaydaları əsasında həyata keçirilir.

“Yaşıl Kart” sığortasının əsas məqsədi beynəlxalq avtomobil hərəkəti zamanı sürücülərin digər ölkələrdə baş verə biləcək yol-nəqliyyat hadisələrinə görə mülki məsuliyyətinin təmin edilməsidir. Bu mexanizm xarici ölkədə qəza nəticəsində üçüncü şəxslərə maddi zərər dəydikdə, zərərin müvafiq qaydada qarşılanması üçün hüquqi və sığorta çərçivəsi yaradır. Bununla yanaşı, sığortanın əhatə dairəsi, qüvvədəolma müddəti və qiyməti səfər edilən ölkədən, avtomobilin növündən və sığorta müqaviləsinin şərtlərindən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə də xaricə avtomobillə səfər etməyi planlaşdıran şəxslər sığorta sənədinin etibarlılığını və nəzərdə tutulan təminatın şərtlərini əvvəlcədən dəqiqləşdirməlidirlər.

Azərbaycanda “Yaşıl Kart” sistemi üzrə fəaliyyət göstərmək hüququ olan sığorta şirkətlərinin siyahısına “Atəşgah” Sığorta Şirkəti ASC, “Azərbaycan Sənaye Sığorta” ASC, “Meqa Sığorta” ASC, “Paşa Sığorta” ASC, “Qala Sığorta” ASC və “Xalq Sığorta” ASC daxildir. İcbari Sığorta Bürosu (İSB) isə sistem üzrə əlaqələndirici və ixtisaslaşmış təşkilat kimi fəaliyyət göstərməklə yanaşı, Beynəlxalq “Yaşıl Kart” Sistemində Azərbaycanı təmsil edir.

Quru sərhədləri ilə bağlı mövcud məhdudiyyətlər fonunda avtomobillə xarici ölkələrə səfərlərin azalması bu sığorta növünə tələbat məsələsini də aktuallaşdırır. Bununla yanaşı, beynəlxalq yükdaşımalarını həyata keçirən nəqliyyat vasitələri üçün “Yaşıl Kart” sığortası əhəmiyyətini qoruyur. Beləliklə, beynəlxalq sərnişin və yük daşımalarında bu sığortanın rolu, ona olan tələbatın hazırkı vəziyyəti və qiymətlərin müəyyənləşdirilməsi meyarları diqqət çəkən məsələlər sırasındadır. Bəs hazırda Azərbaycanda bu sistemə tələbat hansı səviyyədədir və sığortanın qiyməti hansı meyarlarla müəyyənləşdirilir?

Azərbaycan Sığortaçılar Assosiasiyasının ekspert qrupunun üzvü Emil Ağabağırov mövzu ilə bağlı “İki sahil”ə açıqlamsında  bildirdi ki, quru sərhədlərinin bağlı qalması və karantin rejiminin uzadılması ilə əlaqədar digər ölkələrə avtomobillə səfər edənlərin sayı kəskin azalıb. Bununla belə, yükdaşımaları davam edir və beynəlxalq daşımaları həyata keçirən yük avtomobilləri üçün “Yaşıl Kart” sığortası əldə olunur.

Ekspertin sözlərinə görə, pandemiyadan əvvəlki dövrdə də xarici ölkələrə avtomobillə səfər edən vətəndaşlar bu sığorta növündən istifadə edirdilər. “Yaşıl Kart” sığortası avtomobilin səfər etdiyi ölkədə qüvvədə olan icbari avtomobil sığortasının təmin edilməsinə xidmət edir. Sığorta təminatı həmin ölkənin müvafiq qaydalarına uyğun həyata keçirilir.

Sığortanın qiymətinə gəldikdə isə, E. Ağabağırov qeyd etdi ki, məbləğ müqavilənin müddətindən və avtomobilin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir. “Yaşıl Kart” sığortası bir aylıq, üç aylıq, altı aylıq və bir illik müddətlər üçün rəsmiləşdirilə bilər. Yük avtomobilləri üzrə isə qiymət mühərrikin həcmi və yükdaşıma qabiliyyəti kimi göstəricilər nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilir.

Nigar Orucova, “İki sahil”