Yaxın dövrlərdə Azərbaycan enerji sahəsində mühüm dəyişikliklər baş verib. Ölkəmizin enerji təhlükəsizliyini təmin etmək, bərpaolunan enerji potensialını artırmaq və ümumi enerji balansını gücləndirmək məqsədilə müasir elektrik stansiyalarının istifadəyə verilməsi prioritet sahəyə çevrilib. Bu proses həm mürəkkəb, həm də yüksək məsuliyyət tələb edən bir işdir. Bu stansiyalar yalnız elektrik istehsalını yüksəltməklə kifayətlənmir, eyni zamanda ölkənin sosial-iqtisadi inkişafına, ekoloji siyasətinə və regional enerji balansının möhkəmləndirilməsinə əhəmiyyətli təsir göstərir.Müasir enerji mənbələrinin istifadəyə verilməsi prosesi bir neçə mərhələdən ibarətdir. İlk olaraq mövcud enerji infrastrukturu, potensial istehsal gücü və gələcək tələbat təhlil edilərək planlaşdırma və layihələndirmə həyata keçirilir. Daha sonra müasir və ekoloji təmiz texnologiyaların tətbiqi, təhlükəsizlik standartlarının qorunması kimi texniki tələblər müəyyənləşdirilir. Layihələrdə yerli və xarici sərmayədarların cəlb olunması, avadanlıqların quraşdırılması və sınaqdan keçirilməsi prosesləri həyata keçirilir. Sonda stansiyalar istifadəyə verilir və enerji sisteminə inteqrasiya olunur. Bu mərhələlərin hər biri həm texniki, həm iqtisadi, həm də inzibati baxımdan ciddi məsuliyyət tələb edir.
Müasir elektrik stansiyalarının istifadəyə verilməsi bir sıra mühüm üstünlüklər yaradır. Bunlar arasında enerji istehsalının artırılması, ixrac potensialının genişləndirilməsi, yüzlərlə yeni iş yerinin yaradılması və ekoloji səmərəlilik xüsusilə önə çıxır. Müasir texnologiyalar və bərpaolunan enerji mənbələrinin tətbiqi karbon emissiyasının azalmasına səbəb olur və ölkənin iqtisadi inkişafını dəstəkləyir. Müasir enerji mənbələrinin istifadəyə verilməsinin mürəkkəbliyi bir neçə faktordan irəli gəlir. Modern stansiyalar yüksək texnoloji avadanlıqlarla təchiz olunmuşdur və peşəkar idarəetmə tələb edir. Hər bir layihə ekoloji qiymətləndirmədən keçir və ətraf mühitə mümkün mənfi təsirlərin minimuma endirilməsi vacibdir. Layihələr böyük investisiya tələb edir və sərmayədarların qorunması üçün maliyyə planlaması dəqiq həyata keçirilməlidir. Eyni zamanda, layihələrin reallaşması dövlət tənzimləmələri, beynəlxalq müqavilələr və texniki standartlarla uyğun olmalıdır.
Yaxın dövrlərdə bir sıra əhəmiyyətli layihələr istifadəyə verilib. Bunlar arasında 240 MVt gücə malik “Xızı‑Abşeron” Külək Elektrik Stansiyası, qazla işləyən “Cənub Elektrik Generasiya Kompleksi” və ölkədə bir neçə bərpaolunan enerji obyektləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu layihələr ölkəmizin enerji balansının möhkəmləndirilməsi, ixrac imkanlarının artırılması və ekoloji dayanıqlığın təmin olunması baxımından vacibdir.
Enerji sektorunda aparılan investisiyalar və müasir enerji mənbələrinin istifadəyə verilməsi Azərbaycan üçün uzunmüddətli perspektivlər yaradır. Artan enerji istehsalı yalnız daxili tələbatı ödəməklə kifayətlənmir, həm də xarici bazarlara enerji ixracını genişləndirir. Bu stansiyalar enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına, bərpaolunan enerji payının artırılmasına və regional enerji bazarlarında iştirak imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyev çıxışlarında bu layihələrin ölkənin strateji enerji planının ayrılmaz hissəsi olduğunu vurğulayıb və yaxın dövrlərdə daha çox modern stansiyaların istifadəyə veriləcəyini qeyd edib.Yaxın dövrlərdə ölkəmizdə müasir elektrik stansiyalarının istismara verilməsi prosesi həm mürəkkəb, həm məsuliyyətli, həm də strateji baxımdan çox önəmli bir addımdır. Bu layihələr yalnız enerji istehsalını artırmır, həm də ölkənin iqtisadi inkişafına, ekoloji siyasətinə və sosial rifahın yüksəldilməsinə mühüm töhfə verir. Azərbaycan enerji sahəsində atdığı bu addımlarla davamlı inkişaf və ekoloji səmərəlilik strategiyasını reallaşdırır, gələcək nəsillər üçün möhkəm enerji bazası yaradır.
Fidan İsmayılova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
