Yanvarın 8-də Bakıda, “Gülüstan” sarayında Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının “ACWA Power” şirkəti tərəfindən inşa edilmiş 240 MVt gücündə “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının rəsmi açılış mərasimi keçirilib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tədbirdə çıxışinda bildirib ki, “Bu gün ölkəmizin həyatında əlamətdar bir gündür. “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının istismara verilməsini qeyd edirik. Bu, çox önəmli hadisədir. Ölkəmizin enerji potensialını gücləndirəcək stansiya bu gün artıq fəaliyyətə başlayır. Əminəm ki, 240 meqavat gücündə stansiya ölkəmizin ümumi inkişafına öz töhfəsini verəcəkdir.

Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi və dayanıqlı inkişaf hədəflərinə uyğun olaraq növbəti mühüm addım atılıb. Ölkəmizin enerji potensialını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirəcək 240 MVt gücündə “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyası artıq fəaliyyətə başlayır. Bu layihə Azərbaycanın energetika sektorunda aparılan islahatların və həyata keçirilən genişmiqyaslı investisiya proqramlarının məntiqi davamı olmaqla, milli iqtisadiyyatın uzunmüddətli inkişaf strategiyasına xidmət edir.

“Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyası yerləşdiyi coğrafi mövqeyə, texniki göstəricilərinə və istehsal imkanlarına görə regionun mühüm enerji obyektlərindən biri hesab olunur. Xızı və Abşeron rayonlarının əlverişli təbii külək resursları əsasında qurulan stansiya ilboyu sabit və etibarlı enerji istehsalı üçün geniş imkanlar yaradır. Layihə Azərbaycanın bərpa olunan enerji payının artırılması, karbon emissiyalarının azaldılması və “yaşıl enerji” konsepsiyasının reallaşdırılması baxımından xüsusi önəm kəsb edir.

240 MVt quraşdırılmış gücə malik olan stansiya ölkənin ümumi enerji balansına əlavə “yaşıl” mənbə qazandırmaqla bərpa olunan enerji potensialının reallaşdırılmasında mühüm rol oynayacaq. Stansiyanın istismara verilməsi nəticəsində elektrik enerjisi istehsalında yanacaq sərfiyyatının azalması, daxili istehlakın daha səmərəli təşkil edilməsi və ixrac imkanlarının genişlənməsi gözlənilir.

Bərpa olunan enerji mənbələrinin payının yüksəldilməsi Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi konsepsiyasının əsas istiqamətlərindən biridir. Bu kontekstdə “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının işə düşməsi enerji istehsalında şaxələndirməni gücləndirir, yerli resurslar hesabına əlavə enerji həcmlərinin təmin edilməsini mümkün edir, ekoloji yükü azaltmaqla daha təmiz istehsal mühitinə keçidi sürətləndirir.

Stansiyanın fəaliyyəti nəticəsində hər il atmosferə atılan minlərlə ton karbon qazının qarşısının alınacağı, bu yolla ölkəmizin iqlim dəyişmələri ilə mübarizə üzrə beynəlxalq öhdəliklərinin icrasına töhfə veriləcəyi gözlənilir. Bərpa olunan enerji layihələrinin genişlənməsi həm də “yaşıl iqtisadiyyat” modelinə keçid üçün mühüm platforma formalaşdırır.

“Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasında müasir beynəlxalq standartlara cavab verən avadanlıq və idarəetmə sistemləri tətbiq olunub. Yüksək gücə malik külək turbinləri, rəqəmsal monitorinq və avtomatlaşdırılmış idarəetmə mexanizmləri stansiyanın fasiləsiz, təhlükəsiz və səmərəli fəaliyyətini təmin edir.  Aparılan texniki-iqtisadi hesablamalar göstərir ki, stansiyanın illik elektrik enerjisi istehsalı on minlərlə ev təsərrüfatının və müxtəlif təyinatlı obyektlərin enerji tələbatını qarşılayacaq qədər böyükdür. Bu isə həm istehlakçıların enerji təchizatının etibarlılığının yüksəlməsi, həm də qəza risklərinin azaldılması baxımından önəmlidir.

Layihə təkcə energetika sektoru üçün deyil, yerləşdiyi regionlar – Xızı və Abşeron rayonlarının sosial-iqtisadi inkişafı üçün də stimullaşdırıcı rol oynayır. Stansiyanın inşası və istismarı mərhələlərində yeni iş yerləri yaradılıb, yerli mütəxəssislərin bu sahədə bilik və bacarıqlarının artırılması üçün imkanlar genişlənib. Gələcəkdə bərpa olunan enerji üzrə kadr hazırlığı, texniki servis xidmətləri və əlaqəli sahələrdə yeni biznes təşəbbüslərinin formalaşması gözlənilir.

Eyni zamanda, regionda mühəndis-kommunikasiya infrastrukturunun yenilənməsi və genişləndirilməsi, yol-nəqliyyat və xidmət sahələrinin inkişafı kimi müsbət təsirlər layihənin çoxşaxəli iqtisadi səmərəsini artırır.

“Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının həyata keçirilməsi Azərbaycanın bərpa olunan enerji sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığa açıq və etibarlı tərəfdaş ölkə olduğunu bir daha nümayiş etdirir. Layihə həm xarici, həm də yerli investorlara ölkəmizin enerji bazarının sabit və proqnozlaşdırıla bilən mühitə malik olduğunu göstərir, yeni layihələrin reallaşdırılması üçün əlverişli zəmin yaradır.  Bərpa olunan enerji sahəsində həyata keçirilən bu kimi iri miqyaslı layihələr Azərbaycanın regionda “yaşıl enerji mərkəzi” kimi mövqeyinin güclənməsinə, enerji ixrac imkanlarının çoxşaxələndirilməsinə və beynəlxalq enerji layihələrində iştirakının daha da genişlənməsinə xidmət edir.

Azərbaycan Respublikası dövlət səviyyəsində bərpa olunan enerji sektorunun inkişafına xüsusi önəm verir. Qəbul olunmuş strateji sənədlər, müvafiq qanunvericilik bazası və hökumət proqramları ölkənin enerji strukturunda günəş, külək, su, bioenerji və digər bərpa olunan mənbələrin payının ardıcıl şəkildə artırılmasını hədəfləyir.

Bu mənada “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının istismara verilməsi təkbaşına bir layihə olmaqla yanaşı, genişmiqyaslı “yaşıl enerji” konsepsiyasının, ətraf mühitə həssas yanaşmanın və resurslardan məsuliyyətli istifadə prinsipinin praktiki təzahürüdür. Layihə imkan verir ki, Azərbaycan yaxın illərdə öz bərpa olunan enerji potensialından daha dolğun şəkildə istifadə etsin, yeni istehsal gücləri və “yaşıl” infrastruktur qurmaqla regionda aparıcı mövqelərini möhkəmləndirsin.

240 MVt  gücündə  “Xızı-Abşeron” Külək   Elektrik  Stansiyasının fəaliyyətə başlaması Azərbaycan energetika tarixində mühüm mərhələdir. Bu stansiya ölkəmizin enerji təhlükəsizliyini möhkəmləndirir, bərpa olunan enerji mənbələrinin payının artırılmasına güclü təkan verir, ekoloji yükün azaldılmasına və iqlim dəyişmələri ilə mübarizəyə töhfə verir, regionun sosial-iqtisadi inkişafına əlavə impuls qazandırır, Azərbaycanın beynəlxalq enerji əməkdaşlığında mövqelərini daha da gücləndirir.

“Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının istismara verilməsi ilə Azərbaycan öz milli maraqlarına, ekoloji dəyərlərinə və qlobal çağırışlara uyğun şəkildə enerji sektorunu modernləşdirməklə yanaşı, gələcək nəsillər üçün daha təmiz, daha təhlükəsiz və daha dayanıqlı enerji mühiti formalaşdırmaq istiqamətində növbəti mühüm addımını atır.

Ehtibar İsmayılov,
YAP Ordubad rayon təşkilatının sədri