“Hər il iyulun 9-da Azərbaycanda Diplomatik Xidmət Günü qeyd edilir. Əksər ölkələr üçün belə tarixlər xarici işlər idarəsinin əməkdaşlarının peşə bayramı olaraq qalır. Lakin Azərbaycan üçün bu tarix çoxdan fərqli məna qazanıb. Bu gün diplomatiya artıq təkcə danışıqlar, rəsmi səfərlər və beynəlxalq protokollar deyil. Bu, milli təhlükəsizliyin təmin olunmasının, iqtisadi maraqların irəlilədilməsinin, suverenliyin möhkəmləndirilməsinin və ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artırılmasının əsas alətlərindən biridir”.
“İki sahil” xəbər verir ki, bu fikirləri Milli Məclisin deputatı Sevinc Fətəliyeva deyib.
Deputat bildirib ki, müasir dünyada dövlətin təsiri təkcə iqtisadiyyatının həcmi və ya hərbi potensialı ilə müəyyən olunmur. Belə ki, getdikcə beynəlxalq gündəliyi formalaşdırmaq, dayanıqlı tərəfdaşlıqlar qurmaq və milli maraqları qorumaq bacarığı daha həlledici əhəmiyyət kəsb edir. Diplomatiyanın effektivliyi məhz bu meyarlarla qiymətləndirilir. Müstəqilliyin bərpasından sonra Azərbaycan “sağqalma” diplomatiyasından liderlik diplomatiyasına doğru yol keçib. Dövlətimizin müasir xarici siyasətinin əsasları Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub və Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Ardıcıl, praqmatik və çoxvektorlu kurs ölkəni regionun ən nüfuzlu aktorlarından birinə çevirməyə imkan verib.
Millət vəkilinin sözlərinə görə, son illərin ən mühüm nailiyyətlərindən biri ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra yeni siyasi-hüquqi reallıqların diplomatik cəhətdən möhkəmləndirilməsi olub. Beynəlxalq gündəlik münaqişənin müzakirəsindən sülh, bərpa, nəqliyyat əlaqəliliyi, enerji təhlükəsizliyi və regional əməkdaşlıq məsələlərinə doğru irəliləyib. Bu gündəlik dəyişikliyi ən aydın şəkildə Ermənistanla münasibətlərdə özünü göstərib. 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda, ABŞ Prezidentinin vasitəçiliyi ilə, Prezident İlham Əliyev və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan birgə bəyanat imzalayıb, xarici işlər nazirləri isə sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin qurulması barədə sazişi paraflayıblar, həmçinin Azərbaycanın əsas ərazisini Ermənistan ərazisi vasitəsilə Naxçıvanla birləşdirəcək nəqliyyat dəhlizi ilə bağlı razılaşma əldə olunub. O vaxtdan Azərbaycan ərazisindən Ermənistana yük tranzitinə qoyulan məhdudiyyətlər götürülüb, ölkəmiz Ermənistana neft məhsullarının tədarükünə başlayıb. Artıq tərəflər üç onillik münaqişə ilə müəyyən olunan münasibətlər üçün misli görünməmiş praktiki qarşılıqlı əməkdaşlıq səviyyəsinə çıxıblar. Sülh müqaviləsinin yekun imzalanması üzərində iş 2026-cı ildə də davam edir və Bakı Cənubi Qafqaz tarixinin bu səhifəsini bağlamaq niyyətini ardıcıl olaraq təsdiqləyir.
Az əhəmiyyətli olmayan digər hadisə isə 2024-cü ildə COP29-un Bakıda keçirilməsi olub. Konfransın keçirilməsi barədə qərar Azərbaycanın məsuliyyətli beynəlxalq tərəfdaş və qlobal dialoq üçün effektiv platforma kimi çıxış etmək bacarığının etirafı olub, bu tədbir bir kürsüdə onlarla dövlət və hökumət başçısını bir araya gətirib.
“Bu gün Azərbaycan təkcə etibarlı enerji daşıyıcıları təchizatçısı kimi deyil, həm də yeni nəqliyyat marşrutlarının formalaşdırılmasının, yaşıl enerjinin inkişafının, rəqəmsal transformasiyanın və beynəlxalq əməkdaşlığın mühüm iştirakçısı kimi qəbul olunur. Azərbaycanın mövqelərinin möhkəmləndirilməsində Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) da xüsusi rol oynayır. Məhz Bakının təşəbbüsü ilə TDT-nin qeyri-rəsmi sammit formatı yaranıb: ilk belə görüş 2024-cü ildə Şuşada keçirilib və Cənubi Qafqazın münaqişədən sonrakı gündəliyi üzrə türk dövlətlərinin konsolidasiya olunmuş mövqeyini möhkəmləndirən Qarabağ Bəyannaməsinin imzalanması ilə başa çatıb. Bu təcrübə Budapeştdə davam etdirilib, 2026-cı ilin mayında isə Türküstanda davam etdirilib, burada Türküstan Bəyannaməsi qəbul edilib. Bu gün Prezident İlham Əliyev TDT Dövlət Başçıları Şurasının fəaliyyətdə olan sədridir, digər üzv dövlətlərin liderləri isə Türküstan görüşü çərçivəsində Azərbaycan tərəfinin Ermənistanla sülh prosesinin irəlilədilməsindəki töhfəsini bütün türk dünyasının ümumi nailiyyəti kimi birbaşa qeyd ediblər. Bu, Bakının təşkilatdakı nüfuzunun təkcə tarixi təşəbbüskarlıqla deyil, həm də onun xarici siyasətinin real nəticələri ilə dəstəkləndiyini təsdiqləyir”,-deyən Sevinc Fətəliyeva əlavə edib ki, Azərbaycan diplomatiyasının bir xüsusiyyəti də onun çoxvektorluğu olaraq qalmasındadır. Rəsmi Bakı Türkiyə, Avropa İttifaqı, Çin, Mərkəzi Asiya dövlətləri, ərəb dünyası, Böyük Britaniya və digər tərəfdaşlarla münasibətləri uğurla inkişaf etdirir, milli maraqları ardıcıl müdafiə edir və xarici siyasət kursunun müstəqilliyini qoruyur. Azərbaycanın bir sıra beynəlxalq platformalarda fəal iştirakı ölkəyə öz mövqeyini mümkün qədər geniş beynəlxalq auditoriyaya çatdırmaq və qlobal gündəliyin formalaşmasına birbaşa təsir göstərmək imkanı verir.
“Müasir diplomatiya enerji, nəqliyyat, iqlim gündəliyi, parlament və humanitar əməkdaşlıq, rəqəmsal texnologiyalar və ictimai diplomatiyanı əhatə edir. Azərbaycan bu dəyişikliklərə effektiv uyğunlaşmağı bacarıb və xarici siyasəti dövlət gücünün əsas amillərindən birinə çevirib. Əminliklə söyləmək olar ki, Azərbaycanın milli maraqlarına əsaslanan xarici siyasəti dövlətimizə böyük uğurlar qazandarır və onun beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqelərini daha da gücləndirir”,-deyə deputat vurğulayıb.
