Prezidentlər İlham Əliyev ilə Volodimir Zelenski arasında keçirilən görüşlər və verilən birgə bəyanatlar Azərbaycan–Ukrayna münasibətlərinin yeni mərhələyə daxil olduğunu göstərir. Aprelin 25-də Zelenskinin Azərbaycana səfəri zamanı mətbuata verilən açıqlamada xüsusi vurğulanan “əməkdaşlığımızın çox güclü siyasi təməli vardır” fikri iki ölkə arasında əlaqələrin dərinliyini və strateji xarakterini aydın şəkildə ifadə edir.Bu fikir sadəcə diplomatik ritorika deyil, illər ərzində formalaşmış qarşılıqlı etimadın, ortaq siyasi mövqelərin və davamlı əməkdaşlıq ənənələrinin məntiqi nəticəsidir.

İlk növbədə, bu güclü siyasi təməl dövlətlərin bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə verdiyi prinsipial dəstəyə əsaslanır. Həm Azərbaycan, həm də Ukrayna mürəkkəb geosiyasi şəraitdə fəaliyyət göstərən ölkələrdir və bu baxımdan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə sadiqlik onlar üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Tərəflərin bu məsələlərdə üst-üstə düşən mövqeləri münasibətlərin dayanıqlığını təmin edən əsas sütunlardan biridir. Bu ortaq yanaşma həm ikitərəfli münasibətlərdə, həm də beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstəyi gücləndirir.

Digər mühüm məqam siyasi dialoqun institusional xarakter almasıdır. Azərbaycan və Ukrayna arasında əlaqələr yalnız liderlər səviyyəsində deyil, parlamentlər, hökumətlər və müxtəlif dövlət qurumları arasında da sistemli şəkildə inkişaf edir. Müntəzəm görüşlər, qarşılıqlı səfərlər və imzalanan sənədlər siyasi münasibətlərin davamlılığını və ardıcıllığını təmin edir. Bu isə əməkdaşlığın təsadüfi deyil, planlı və strateji xarakter daşıdığını göstərir.

Siyasi təməlin güclü olması eyni zamanda iqtisadi və enerji sahəsində əməkdaşlığa da ciddi təkan verir. Azərbaycanın enerji resursları və nəqliyyat imkanları, Ukraynanın isə tranzit və sənaye potensialı bir-birini tamamlayan amillər kimi çıxış edir. Bu qarşılıqlı tamamlayıcılıq siyasi etimad fonunda daha effektiv şəkildə reallaşır. Əgər siyasi münasibətlər zəif olsaydı, bu cür iri miqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi də çətin olardı.

Humanitar və mədəni əlaqələr də bu siyasi təməlin ayrılmaz hissəsidir. İki xalq arasında tarixi əlaqələr, diaspor fəaliyyəti və təhsil sahəsində əməkdaşlıq siyasi münasibətləri daha da dərinləşdirir. Bu amillər dövlətlərarası əlaqələri yalnız rəsmi səviyyədə deyil, həm də ictimai müstəvidə möhkəmləndirir və uzunmüddətli tərəfdaşlıq üçün sosial baza yaradır.

Bundan əlavə, regional və qlobal çağırışlar fonunda Azərbaycan və Ukraynanın əməkdaşlığı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Müasir dövrdə təhlükəsizlik, enerji təchizatı və iqtisadi sabitlik kimi məsələlər dövlətlərin daha sıx əməkdaşlıq etməsini zəruri edir. Bu baxımdan iki ölkə arasında mövcud olan güclü siyasi təməl çevik və effektiv qərarların qəbuluna imkan yaradır.

Nəticə etibarilə, “çox güclü siyasi təməl” anlayışı çoxşaxəli məzmun daşıyır: ortaq dəyərlər, qarşılıqlı dəstək, institusional əməkdaşlıq, strateji maraqların uzlaşdırılması və ictimai bağların möhkəmliyi bu təməlin əsas komponentləridir. Bu baza gələcəkdə Azərbaycan–Ukrayna münasibətlərinin daha da genişlənməsi və yeni sahələri əhatə etməsi üçün etibarlı zəmin rolunu oynayır.

Arif Qasımov,
YAP Sədərək rayon təşkilatının sədri