Müasir dünya düzənində dövlətlər arasında əməkdaşlığın genişlənməsi qarşılıqlı maraqların qorunması üçün vacibdir. Bu baxımdan Azərbaycan ilə Çexiya arasındakı münasibətlər siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə davamlı inkişaf edən əməkdaşlıq nümunəsidir. İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1993-cü ildə qurulub və qarşılıqlı hörmət, suverenlik və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərinə əsaslanır. Hər iki ölkənin paytaxtında səfirliklərin fəaliyyəti əlaqələrin daha sistemli qurulmasına kömək edir. Rəsmi səfərlər və siyasi məsləhətləşmələr bu münasibətlərin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır. Azərbaycan və Çexiya beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də əməkdaşlıq edir. Parlamentlərarası dostluq qrupları və müxtəlif görüşlər siyasi əlaqələrin davamlı olmasına şərait yaradır. İqtisadi əməkdaşlıq əsasən energetika, sənaye və texnologiya sahələrini əhatə edir. Azərbaycanın zəngin enerji ehtiyatlarına malik olduğunu nəzərə alsaq ölkəmiz Çexiyanın enerji təhlükəsizliyində vacib tərəfdaşdır. Bu baxımdan neft və qaz ixracı iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin əsas istiqamətlərindən biridir.
Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin Azərbaycana səfəri mühüm önəm kəsb edir. Qəbələdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişlə keçirdiyi görüşdə ikitərəfli əlaqələrin inkişafı, qarşıda duran əsas vəzifələr geniş şəkildə müzakirə edilib. Sözsüz ki, bu səfər iki ölkə arasında mövcud olan dostluq münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi və strateji tərəfdaşlığın inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm addım kimi yüksək qiymətləndirilir.
Çexiya Azərbaycana əsasən sənaye avadanlıqları, texnoloji məhsullar və müxtəlif istehsal vasitələri ixrac edir. Bu ticarət əlaqələri hər iki ölkənin iqtisadiyyatına müsbət təsir edir və əməkdaşlığın daha da genişlənməsinə imkan yaradır. Azərbaycan–Çexiya münasibətlərində humanitar sahə də mühüm yer tutur. Təhsil istiqamətində tələbə mübadiləsi, elmi layihələr və müxtəlif mədəni tədbirlər xalqlarımız arasında əlaqələri daha da gücləndirir. Çexiyada Azərbaycan mədəniyyətinin tanıdılması, eyni zamanda Azərbaycanda Avropa mədəniyyətinə marağın artması bu əməkdaşlığın inkişaf etdiyini göstərir.
Enerji sahəsi Azərbaycan–Çexiya münasibətlərinin əsas istiqamətlərindən biridir. Çexiya Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından Azərbaycanın iştirak etdiyi layihələrə xüsusi önəm verir. Bu kontekstdə Cənub Qaz Dəhlizi kimi iri enerji layihələri tərəflər arasında əməkdaşlığın strateji mahiyyətini gücləndirir. Azərbaycan Avropa enerji ailəsinin sadiq üzvü kimi son illərdə qazın həcmlərini artırmaq və şaxələndirməklə, ixrac coğrafiyasını daha da genişləndirib və 16 ölkənin qaz təminatında aparıcı dövlətdir. Həmin ölkələrin 10-u Avropa İttifaqı ölkəsidir. Çexiya ilə əməkdaşlığın böyük hissəsinin energetika sektoruna aid olması, eləcə də Çexiyanın qonşu ölkələr üçün tranzit rolunu oynaması bu sahədə gələcək əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar meydana çıxarır.
Bakı ilə Praqa arasında münasibətlər artıq yüksək etimad mərhələsinə daxil olub. Bu amil Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlıq şəbəkəsinin genişlənməsi baxımından da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Araz Xudadanov,
YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədri
